आर्द्रा नक्षत्र

क्रमांक

6

स्वामी

राहू

देवता

रुद्र

विस्तार

6°40′ मिथुन – 20°00′ मिथुन

गण

मनुष्यगण

योनी

श्वान

नामाक्षरे

कु, घ, ङ, छ

आर्द्रा चा अर्थ

आर्द्रा हे तुमचे जन्मनक्षत्र आहे: तुमच्या जन्मक्षणी चंद्र ज्या नक्षत्रातून जात होता ते. याची देवता रुद्र आणि चिन्ह अश्रूचा थेंब; ही दोन्ही तीव्रता, सखोल विचार, वादळानंतरचे नवेपण या गुणांकडे निर्देश करतात. तीव्रता आणि बदलातून शिकणारे सामर्थ्यवान मन हे देते; शांत दिनचर्या त्याच्या प्रतिभेला स्थैर्य देते. या नक्षत्राचा स्वामी राहू; म्हणून तुमच्या आयुष्यातील पहिली विंशोत्तरी दशा याच ग्रहाची असते आणि महत्त्वाकांक्षा, कुतूहल, नवतेची ओढ हे विषय तुमच्या भावना आणि प्रतिक्रियांच्या जवळ राहतात. याचा गण मनुष्यगण: व्यावहारिक, मिसळणारा आणि आदर्श व गरज यांत समतोल राखणारा स्वभाव. राहूची नक्षत्रे इच्छा आणि नव्या जगांची ओढ आणतात असे परंपरा सांगते; ग्रहणात राहू सूर्यचंद्रांना झाकतो तसे ही शक्ती मनाला नव्या दिशांकडे ओढते अशी पुराणकथा. अनेक कुटुंबे नामकरणासाठी या नक्षत्राची अक्षरे वापरतात. यापासून मोजलेले ताराचक्र शुभ दिवस निवडायला आणि मुहूर्त ठरवायला मदत करते.

आर्द्रा ची नामाक्षरे

आर्द्रा च्या चार चरणांची नामाक्षरे कु, घ, ङ, छ. बाळाच्या जन्मचरणाच्या अक्षराने नाव ठेवण्याची प्रथा आहे.

नक्षत्राचा स्वभाववर्ग आणि मुहूर्तातील उपयोग

मुहूर्तग्रंथ या नक्षत्राला तीक्ष्ण किंवा दारुण वर्गात ठेवतात. धार आणि खोली हे त्याचे गुण. मंत्रसाधना, उपासना, बंधने तोडणे, कठीण उपचार अशा कामांसाठीच शास्त्र हे दिवस सुचवते. या नक्षत्रावर जन्मलेले खोल विचार करणारे, संशोधक वृत्तीचे आणि गूढ विषयांत रस असणारे असतात अशी परंपरा सांगते.

आर्द्रा पासून सुरू होणारी दशा

आर्द्रा चा स्वामी राहू असल्याने आयुष्याची सुरुवात 18 वर्षांच्या राहू महादशेने होते. राहू महादशा अठरा वर्षांची असते; महत्त्वाकांक्षा, बदल, तंत्रज्ञान, प्रवास, परदेश संबंध आणि वेगळ्या वाटा अशा नव्या किंवा अपरिचित क्षेत्रांकडे ओढ आणते. ती पटकन दारे उघडून तुमचे जग विस्तारू शकते. इच्छा तीव्र असल्याने जमिनीवर ठेवणाऱ्या सवयी, प्रामाणिक सल्ला आणि मोठ्या पावलांआधी तथ्यांची पडताळणी तिला संतुलित करतात. समुद्रमंथनाच्या कथेत अमृतासाठी आलेला राहू न शमणाऱ्या तहानेचे प्रतीक आहे असे पुराण सांगते; दुर्गादेवीची उपासना या दशेत मनाला स्थिरता देते असा पारंपरिक उपदेश आहे. राहू ज्या राशीत आहे तिच्या स्वामीमार्फत काम करतो, म्हणून ही दशा वाचताना त्या ग्रहाकडेही पाहा.

जन्मनक्षत्र कसे ठरवतात

जन्माच्या क्षणी चंद्र ज्या नक्षत्रात असतो ते जन्मनक्षत्र. राशिचक्राचे १३°२०′ चे २७ समान भाग केले जातात आणि प्रत्येक भागाचे ३°२०′ चे चार चरण असतात. चंद्र दररोज साधारण एक नक्षत्र ओलांडतो, म्हणून जन्मवेळ आणि जन्मस्थान अचूक असावे. येथे लाहिरी अयनांशासह निरयन पद्धत वापरली आहे, जी बहुतेक मराठी पंचांगे पाळतात.

आर्द्रा व्यवहारात कसे वापरतात

नामकरण, विवाहाचे गुणमेलन, ताराबल पाहून शुभ दिवस निवडणे आणि विंशोत्तरी दशेची सुरुवात यासाठी वडीलधारी मंडळी जन्मनक्षत्र वापरतात. नक्षत्र हे पत्रिकेचे एकच अंग आहे, म्हणून येथील वर्णने निश्चित फळ म्हणून नव्हे तर स्वभावाचा कल म्हणून पाहा.

नेहमीचे प्रश्न