वास्तु कार्यशाळा
तुमची वास्तू, आचार्यांच्या नजरेतून.
नकाशा चढवा किंवा जाळीवर बांधा. सोळा विभाग, मर्मस्थाने, पंचमहाभूते, तुमच्यासाठी, कुटुंबासाठी किंवा भागीदारांसाठी.
नकाशामागील परंपरा
वास्तु घराचे परीक्षण कसे करते
वास्तुशास्त्र ही घराला जमीन, सूर्य आणि दिशांशी सुसंगत घडवण्याची प्राचीन भारतीय विद्या आहे. तिच्या आचार्यांनी दिलेले हे विचार.
वास्तुपुरुष
ग्रंथांत एका प्रचंड पुरुषाची कथा आहे, जो पृथ्वीवर कोसळला आणि देवांनी त्याच्या देहाच्या एकेका भागावर बसून त्याला दाबून ठेवले. तो पालथा पडलेला आहे, डोके ईशान्येला आणि पाय नैऋत्येला. प्रत्येक भूखंड त्याचे मंडल म्हणून काढला जातो, चौरसांचे जाळे, आणि प्रत्येक खोली तिची रक्षक देवता जिथे विसावते असे मानले जाते तिथे ठेवली जाते.
मोकळा मध्य
मंडलाच्या हृदयस्थानी ब्रह्मदेव. परंपरा हे ब्रह्मस्थान हलके व मोकळे ठेवते, जसे जुन्या केरळी, तमिळ व राजस्थानी घरांतील चौक, किंवा कोकणातील वाड्यांचे मधले अंगण, प्रकाश व हवा घराच्या मध्यात आणतात.
पंचमहाभूते
प्रत्येक दिशा एका महाभूताशी जोडलेली आहे. ईशान्य जलाचे, म्हणून विहीर व देवघर तिथे. आग्नेय अग्नीचे, स्वयंपाकघराचे पारंपरिक स्थान. वायव्येतून वायू वाहतो, नैऋत्येला पृथ्वी स्थैर्य देते, आणि मध्यभागी आकाश उघडते.
सूर्याचा मार्ग
आचार्य दिवसभर सूर्याचा मागोवा घेत: जागे होण्यासाठी व पूजेसाठी पूर्वेचा कोवळा सकाळचा प्रकाश, आणि नैऋत्येचे दुपारचे कडक ऊन जड भिंती व कमी खिडक्यांनी अडवलेले. नकाशा दिवसाच्या जगण्यानुसार चालतो.
खरे उत्तर आणि होकायंत्र
भूखंडाच्या मध्यापासून होकायंत्राने दिशा वाचल्या जातात, आणि पारंपरिक ग्रंथ कोणतीही भिंत काढण्यापूर्वी मंडल मुख्य दिशांशी जुळवतात. म्हणूनच इथे प्रत्येक वास्तु परीक्षण भूखंडाची दिशा कोणती या प्रश्नाने सुरू होते.
घराचा श्वास
उत्तर व पूर्वेची दारे-खिडक्या आणि मोकळा मध्य घराला श्वास घेऊ देतात, असे परंपरा सांगते. दारे-खिडक्या अशा ठेवल्या जातात की हवा कोपऱ्यांत कोंडून न राहता खोल्यांतून वाहत जावी.
हे काय आहे?
एका मजल्याच्या नकाशाभोवती वास्तु साधनांचा संच: मापानुसार काढा, खरे उत्तर ठरवा, विभागानुसार प्रत्येक खोली तपासा, मुख्य प्रवेशद्वार तपासा आणि अहवाल छापा.
सविस्तर
परीक्षण सोळा-विभाग पद्धतीने होते: भूखंड मध्याभोवती २२.५° चे सोळा विभाग करून विभागला जातो, आणि प्रत्येक खोली ज्या विभागात येते त्यानुसार तपासली जाते. प्रवेशद्वारे ३२ पदांच्या वलयावर तपासली जातात. विभागाचे बल प्रत्येक विभागातील जमिनीचे क्षेत्रफळ सरासरीशी तुलना करून काढले जाते. जिथे आधारग्रंथ गप्प आहेत, उदा. मर्मस्थानांची नेमकी जागा किंवा दोन पदांवर पसरलेल्या दाराचे परीक्षण, तिथे साधने अंदाज न करता तसे सांगतात.
प्रश्नोत्तरे
›मला अचूक नकाशा लागेल का?
मापानुसार काढलेले रेखाटनही पुरे. बाहेरच्या भिंती व खोल्या काढा, मुख्य दार खुणावा आणि खरे उत्तर ठरवा. नकाशाच्या फोटोवरून गिरवून एका ज्ञात लांबीने प्रमाण जुळवू शकता.
›खरे उत्तर का महत्त्वाचे?
प्रत्येक विभाग खऱ्या उत्तरापासून मोजला जातो. काही अंशांनी खोली किंवा दार शेजारच्या विभागात किंवा पदात जाऊ शकते.
›परीक्षण म्हणजे अंतिम सल्ला का?
प्रत्येक जागेबद्दल प्रकाशित आधारग्रंथ काय सांगतात ते हे दाखवते. बांधकामाच्या निर्णयांसाठी पात्र वास्तुविशारद किंवा वास्तु सल्लागारांचा सल्ला घ्या.
संबंधित साधने
जन्मपत्रिका
तुमची जन्मपत्रिका तयार करा.
पृष्ठ उघडागुण मिलन
अष्टकूट गुण मिलन, एकेक करून.
पृष्ठ उघडापंचांग
आजची तिथी, नक्षत्र आणि शुभ वेळ.
पृष्ठ उघडाबाजार
उपाय आणि सराव पॅक.
पृष्ठ उघडाप्रश्न ज्योतिष
एक खाजगी प्रश्न विचारा.
पृष्ठ उघडासेवा
आमच्या सर्व सेवा.
पृष्ठ उघडा