गुणमिलन, किंवा अष्टकूट मिलन, दोन पत्रिकांचा मेळ आठ कूटांवर तपासते, ज्यांचे एकूण छत्तीस गुण आहेत. महाराष्ट्रात स्थळ पाहताना गुरुजी सर्वांत आधी हेच पाहतात, आणि "किती गुण जुळले?" हा प्रश्न घरोघरी विचारला जातो. दोघांची जन्ममाहिती भरा आणि प्रत्येक कूट, एकूण गुण आणि महत्त्वाचे दोष पाहा.
आठ कूट
+
वर्ण (एक गुण) आध्यात्मिक स्वभाव पाहतो. वश्य (दोन) परस्पर प्रभाव. तारा (तीन) जन्मनक्षत्रांवरून कल्याण. योनी (चार) प्राणिप्रतीकांतून शारीरिक मेळ. ग्रहमैत्री (पाच) राशिस्वामींची मैत्री. गण (सहा) स्वभाव. भकूट (सात) राशींवरून संसारसुख आणि धन. नाडी (आठ) शारीरिक प्रकृती पाहते आणि सर्वांत वजनदार आहे.
नाडीची कल्पना आयुर्वेदातील वात, पित्त आणि कफाशी जोडलेली आहे: ऋषी मानत की ऋतू जसे शरीरातील दोष हलवतात, तसे जन्मनक्षत्रही प्राणाच्या प्रकृतीवर ठसा उमटवते.
गुण कसे वाचावेत
+
परंपरेनुसार छत्तीसपैकी अठरा किंवा जास्त गुण स्वीकारार्ह, चोवीस ते बत्तीस चांगले आणि बत्तीसपेक्षा जास्त उत्तम. अठरापेक्षा कमी सहसा सुचवले जात नाहीत. पण बेरीज ही फक्त सुरुवात: नाडी दोषासह जास्त गुणही टाळले जाऊ शकतात, आणि बलवान पत्रिकांसह मध्यम गुणही चालू शकतात.
नाडी दोष आणि भकूट दोष
+
दोघांची नाडी (आद्य, मध्य किंवा अंत्य) एकच असल्यास नाडी दोष होतो आणि त्या कूटाचे शून्य गुण येतात. भकूट दोष काही राशी अंतरांनी होतो, उदा. षडाष्टक (सहा आठ), नवपंचम (नऊ पाच) किंवा द्विर्द्वादश (बारा दोन). दोन्हींचे शास्त्रीय परिहार आहेत, उदा. राशिस्वामी एकच किंवा मित्र, किंवा दोन्ही नक्षत्रे एकाच राशीत वेगळ्या चरणांत. कोणता परिहार लागू आहे ते निकालात दिसते.
गुणमिलनात मंगळ
+
मंगळ दोष छत्तीस गुणांपासून वेगळा पाहिला जातो. एका पत्रिकेत मंगळ काही स्थानी असल्यास ज्योतिषी दुसऱ्या पत्रिकेतही तशी स्थिती शोधतात, म्हणजे समतोल राहील; "मंगळाला मंगळ" हे वाक्य मराठी घरांत परिचित आहे. आम्ही प्रत्येक पत्रिकेचा दोष आणि समतोल दाखवतो.
गुणमिलन आणि पोरुत्तम
+
दक्षिणेकडील कुटुंबे दहा पोरुत्तम वापरतात. दोन्ही पद्धती स्वभाव, योनी आणि रास पाहतात पण वजन वेगळे देतात. दोन्ही पाहिल्याने चित्र पूर्ण होते, विशेषतः कर्नाटक किंवा आंध्रातील स्थळ असेल तेव्हा.
गुणमिलन पाहा
दोघांची जन्ममाहिती भरा. प्रत्येकाची तारीख, वेळ आणि ठिकाण.
एकूण गुण वाचा. छत्तीसपैकी गुण पाहा.
प्रत्येक कूट पाहा. आधी नाडी आणि भकूट, मग बाकीचे.
मंगळ पाहा. दोष आहे का आणि समतोल आहे का.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
विवाहासाठी किती गुण लागतात?+
छत्तीसपैकी किमान अठरा ही पारंपरिक मर्यादा. अनेक कुटुंबे चोवीस किंवा जास्त पसंत करतात, आणि ज्योतिषी नाडी, भकूट आणि मंगळ दोषही पाहतात.
नाडी दोष म्हणजे काय?+
दोघांची नाडी एकच असल्यास नाडी कूटाचे शून्य गुण येतात. परंपरा तो आरोग्य आणि संततीशी जोडते आणि गंभीरपणे घेते, जरी परिहार आहेत.
नाडी दोषाचा परिहार होतो का?+
शास्त्रात परिहार आहेत, उदा. एकच रास पण वेगळे नक्षत्र, किंवा एकच नक्षत्र पण वेगळी रास किंवा चरण. निकालात लागू परिहार दिसतो.
भकूट दोष म्हणजे काय?+
राशींच्या काही अंतरांमुळे भकूट कूटात अमेळ. राशिस्वामी एकच किंवा परस्पर मित्र असल्यास परिहार होतो.
छत्तीसपैकी छत्तीस शक्य आहेत का?+
फार क्वचित. जास्त गुण आनंद देतात, पण शेवटच्या काही गुणांपेक्षा संपूर्ण पत्रिका तपासणी महत्त्वाची.
अचूक जन्मवेळ लागते का?+
गुणमिलन चंद्ररास आणि नक्षत्र वापरते, जे अंदाजे वेळेतही बहुधा बरोबर राहतात. मंगळ आणि पत्रिका तपासणीसाठी अचूक वेळ हवी.
गण कूट म्हणजे काय?+
स्वभावाची तुलना: देव, मनुष्य की राक्षस. एकच गण असल्यास पूर्ण गुण; देव आणि राक्षसाला शून्य.
योनी कूट म्हणजे काय?+
प्रत्येक नक्षत्राचे एक प्राणिप्रतीक. मित्र प्राण्यांना चांगले गुण; शत्रू जोड्या, उदा. मांजर आणि उंदीर, यांना कमी.
गुणमिलन आणि पोरुत्तम एकच का?+
नाही. गुणमिलन आठ कूटांना छत्तीसपैकी गुण देते; पोरुत्तम दहा मेळ पाहते. काही साम्य आहे, पण पद्धती वेगळ्या.
कमी गुण म्हणजे लग्न टिकणार नाही का?+
नाही. याचा अर्थ दोन्ही पत्रिका बारकाईने पाहाव्यात. अनेक ज्योतिषी सल्ल्यापूर्वी नवांश, सप्तम स्थान आणि चालू दशा पाहतात.
एकापेक्षा जास्त स्थळे जुळवता येतात का?+
हो. पत्रिका जतन करा आणि हवी तितकी जुळवणी करा.
ज्योतिषी जुळवणी तपासू शकतात का?+
हो. निकालातून चॅट किंवा कॉल सुरू करा, किंवा सविस्तर जुळवणी अहवाल मागवा.