जन्मकुंडली आणि रोजच्या पंचांगापलीकडे ज्योतिषशास्त्रात काही सूक्ष्म साधने आहेत, जी ज्योतिषी एखादे वाचन पक्के करण्यासाठी वापरतात. या पानावर ती एकत्र आहेत: वर्ग कुंडल्या, षड्बल, अष्टकवर्ग, जैमिनी कारक, इतर दशा पद्धती आणि केपी नक्षत्र पद्धती.
वर्ग कुंडल्या
+
वर्ग कुंडल्या प्रत्येक राशीचे लहान भाग करून जीवनाच्या एका क्षेत्राचा बारकाईने अभ्यास करतात. नवांश विवाह आणि अंतर्गत बळासाठी, दशांश कारकिर्दीसाठी, सप्तांश संततीसाठी, द्रेष्काण भावंडे आणि धैर्यासाठी, आणि षष्ट्यंश संपूर्ण कुंडलीची अंतिम कसोटी म्हणून वाचला जातो. पराशरांनी असे सोळा वर्ग सांगितले आहेत. ऋषी त्यांची तुलना लोलकातून जाणाऱ्या प्रकाशाशी करत: तेच आकाश, वेगवेगळ्या रंगांत उलगडलेले.
षड्बल आणि ग्रहबळ
+
षड्बल प्रत्येक ग्रहाचे बळ सहा प्रकारे मोजते: स्थान, दिशा, काल, चेष्टा, नैसर्गिक आणि दृष्टी. रूपांमध्ये येणारा निकाल दाखवतो की कोणते ग्रह आपले फळ देऊ शकतात आणि कोणत्यांना आधार हवा. षड्बलात बलवान ग्रह कठीण स्थितीही चांगली पेलतो.
जैमिनी ज्योतिष
+
जैमिनी पद्धत अंशांनुसार ग्रहांचा क्रम लावून कारक ठरवते. सर्वाधिक अंशांचा ग्रह आत्मकारक, आत्म्याचा कारक; इतर ग्रह जोडीदार, संतती, कारकीर्द इत्यादींसाठी क्रमाने येतात. जैमिनी चर दशेसारख्या राशी-आधारित दशाही वापरतात.
इतर दशा पद्धती
+
विंशोत्तरी ही १२० वर्षांची प्रमाणित दशा आहे, पण परंपरा आणखीही देते: ३६ वर्षांची योगिनी दशा, काही कुंडल्यांसाठी १०८ वर्षांची अष्टोत्तरी, आणि विशेष स्थितींसाठी सशर्त दशा. दोन पद्धतींची तुलना मोठ्या घटनांचा काळ पक्का करण्यास मदत करते.
केपी नक्षत्र पद्धती
+
कृष्णमूर्ती पद्धती प्रत्येक नक्षत्राचे असमान उपविभाग करते आणि प्रत्येक भावारंभाचा उपस्वामी वाचते. नेमक्या होय-नाही प्रश्नांसाठी आणि घटनेचा काळ काही आठवड्यांत ठरवण्यासाठी ती लोकप्रिय आहे.
ज्योतिषी साधने कशी जोडतात
+
कोणतीही एक पद्धत वाचन ठरवत नाही. अनुभवी ज्योतिषी जन्मकुंडलीत वचन पाहतो, नवांशात त्याचे अंतर्गत बळ, षड्बलात ग्रह ते देऊ शकेल का, अष्टकवर्गात गोचर कसे जाणवेल, आणि दशेत कधी. तीन किंवा अधिक साधने जुळली की वाचन आत्मविश्वासाने मांडले जाते. ती जुळली नाहीत तर ज्योतिषी फळ नाकारलेले न मानता मिश्र किंवा उशिरा मिळणारे मानतो. येथील पाने प्रत्येक साधन स्वतंत्रपणे, मोठ्या चित्रात ते कसे बसते याच्या टिपांसह दाखवतात.
सुरुवात कुठून करावी
+
या पद्धती नव्या असतील तर तुमच्या कुंडलीच्या नवांश आणि षड्बल तक्त्यापासून सुरुवात करा. षड्बलातील सर्वात बलवान ग्रहांची तुलना चालू दशेच्या स्वामींशी करा. मग शनी सध्या ज्या राशीतून जात आहे तिच्यासाठी अष्टकवर्गातील शनीची ओळ पाहा. एवढ्या तीन पायऱ्यांतच केवळ जन्मकुंडलीपेक्षा सखोल चित्र मिळते.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
कोणती वर्ग कुंडली सर्वात महत्त्वाची?+
मुख्य जन्मकुंडलीनंतर नवांश.
रूप म्हणजे काय?+
षड्बलाचे एकक. प्रत्येक ग्रहासाठी किमान रूपसंख्या ठरलेली असते.
आत्मकारक म्हणजे काय?+
जैमिनी ज्योतिषात राशीत सर्वाधिक अंश असलेला ग्रह, जो आत्म्याचे उद्दिष्ट दर्शवतो.
योगिनी दशा अचूक असते का?+
ही शास्त्रीय पद्धत असून विंशोत्तरीचा काळ पक्का करण्यासाठी अनेकदा वापरली जाते.
केपीमधील उपस्वामी म्हणजे काय?+
नक्षत्राच्या लहान, असमान भागाचा स्वामी, ज्यावरून प्रत्येक भाव जोखला जातो.
या साधनांसाठी अचूक जन्मवेळ लागते का?+
हो. उच्च वर्ग कुंडल्या काही मिनिटांत बदलतात.
वर्गोत्तम म्हणजे काय?+
राशी आणि नवांश कुंडलीत एकाच राशीत असलेला ग्रह.
नवशिके ही साधने वापरू शकतात का?+
हो, प्रत्येक निकालाशेजारी दिलेल्या स्पष्टीकरणांसह.
चर दशा म्हणजे काय?+
ग्रहांऐवजी राशींमधून पुढे जाणारी जैमिनींची राशी-आधारित दशा.
ही साधने सर्वांना पाहता येतात का?+
कुंडल्या आणि तक्ते मोकळेपणाने पाहता येतात; सविस्तर लेखी अहवाल स्वतंत्रपणे मागवता येतात.
कोणता अयनांश वापरला जातो?+
प्रमाणित लाहिरी, आणि केपी कुंडल्यांसाठी केपी अयनांश.