ଆଜିର ପାଞ୍ଜି
ଆପଣଙ୍କ ସହରର ଆଜିର ପାଞ୍ଜି
ପାଞ୍ଜି ଆମର ପାରମ୍ପରିକ ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ। ପ୍ରତି ଦିନ ପାଇଁ ସମୟର ପାଞ୍ଚ ଅଙ୍ଗ, ତିଥି, ବାର, ନକ୍ଷତ୍ର, ଯୋଗ ଓ କରଣ, ସହ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ, ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ, ରାହୁକାଳ, ଯମଘଣ୍ଟ, ଗୁଳିକ ଓ ଅଭିଜିତ ପରି ଶୁଭ ସମୟ ଦିଏ। ସୌର ମାସ ତାରିଖ, ପୂର୍ଣ୍ଣିମାନ୍ତ ଚାନ୍ଦ୍ର ମାସ ଓ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ସାଙ୍ଗରେ ଦେଖାଯାଏ। ନିଜ ସହର ବାଛନ୍ତୁ, ଆଜିର ପାଞ୍ଜି ସେଠି ପାଇଁ ଗଣାଯିବ।
ପାଞ୍ଚ ଅଙ୍ଗ
+
ପଞ୍ଚ ଅର୍ଥ ପାଞ୍ଚ, ଅଙ୍ଗ ଅର୍ଥ ଭାଗ। ତିଥି ଚାନ୍ଦ୍ର ଦିନ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଜହ୍ନ ମଧ୍ୟରେ କୋଣରୁ ଆସେ; ଗୋଟିଏ ଚାନ୍ଦ୍ର ମାସରେ ତିରିଶଟି। ବାର ସପ୍ତାହର ଦିନ, ପ୍ରତ୍ୟେକର ସ୍ୱାମୀ ଗୋଟିଏ ଗ୍ରହ। ନକ୍ଷତ୍ର ଜହ୍ନ ଯେଉଁ ତାରାପୁଞ୍ଜ ଦେଇ ଯାଉଛନ୍ତି। ଯୋଗ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭୋଗାଂଶର ଯୋଗରୁ ହେଉଥିବା 27ଟିରୁ ଗୋଟିଏ। କରଣ ତିଥିର ଅଧା। ପାଞ୍ଚଟି ମିଶି ଦିନର ସ୍ୱଭାବ କହନ୍ତି।
ଓଡ଼ିଆ ପାଞ୍ଜିର ଦୁଇ ଧାରା
+
ଓଡ଼ିଶାର ପାଞ୍ଜି ସୌର ଓ ଚାନ୍ଦ୍ର ଦୁଇ ଧାରାକୁ ଏକାଠି ଚଳାଏ। ଦିନ ତାରିଖ ସୌର ମାସରେ: ସୂର୍ଯ୍ୟ ମେଷ ରାଶିରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ମହାବିଷୁବ ବା ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ ନୂଆ ବର୍ଷ, ତା ପରେ ବୈଶାଖ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠ, ଆଷାଢ଼, ଶ୍ରାବଣ, ଭାଦ୍ରବ, ଆଶ୍ୱିନ, କାର୍ତ୍ତିକ, ମାର୍ଗଶିର, ପୌଷ, ମାଘ, ଫାଲ୍ଗୁନ, ଚୈତ୍ର। ପର୍ବପର୍ବାଣି ପୂର୍ଣ୍ଣିମାନ୍ତ ଚାନ୍ଦ୍ର ମାସରେ ପଡ଼େ, ଯେପରି କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ବୋଇତ ବନ୍ଦାଣ ଓ ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱିତୀୟାରେ ରଥଯାତ୍ରା। ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରର ନୀତି, ଅନସର ଓ ନବକଳେବର ଭଳି ବଡ଼ ଘଟଣା ପାଞ୍ଜି ଦେଖି ହିଁ ସ୍ଥିର ହୁଏ।
ପାଞ୍ଜି ସହର ସହର କାହିଁକି ଅଲଗା
+
ଆମ ଦିନ ମଧ୍ୟରାତିରୁ ନୁହେଁ, ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରୁ ଆରମ୍ଭ, ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଆପଣ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି ତା ଉପରେ ନିର୍ଭର। ତିଥି ବା ନକ୍ଷତ୍ର ଦିନ ମଝିରେ ବଦଳିପାରେ, ତେଣୁ ଗୋଟିଏ ତାରିଖରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓ ଦିଲ୍ଲୀର ପାଞ୍ଜି ଅଲଗା ହୋଇପାରେ। ସେଥିପାଇଁ ପୂରା ଦେଶ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ସାରଣୀ ନଦେଇ ଆପଣଙ୍କ ସହର ପାଇଁ ଗଣନା କରୁ।
ରାହୁକାଳ, ଯମଘଣ୍ଟ ଓ ଗୁଳିକ
+
ଦିନର ଆଲୁଅକୁ ଆଠ ଭାଗ କରାଯାଏ। ପ୍ରତି ବାରରେ ଗୋଟିଏ ଭାଗ ରାହୁକାଳ, ନୂଆ କାମ ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ଅନୁପଯୁକ୍ତ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ; ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ଯମଘଣ୍ଟ ଓ ଗୁଳିକ କାଳ। ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସହ ଏହାର ଘଣ୍ଟା ସମୟ ପ୍ରତିଦିନ ବଦଳେ। ଅନେକ ପରିବାର ଏହି ସମୟରେ ଯାତ୍ରା, କାଗଜରେ ଦସ୍ତଖତ ବା ଶୁଭ କାମ ଆରମ୍ଭ ଏଡ଼ାନ୍ତି; ଓଡ଼ିଆ ପାଞ୍ଜିରେ ବାରବେଳା ଓ କାଳବେଳା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ।
ଦିନର ଶୁଭ ସମୟ
+
ସ୍ଥାନୀୟ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ପାଖର ଅଭିଜିତ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଅଧିକାଂଶ କାମ ପାଇଁ ଶୁଭ ଧରାଯାଏ; କିଛି ପରମ୍ପରାରେ ବୁଧବାର ଛଡ଼ା। ଭୋର ଆଗର ବ୍ରାହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ପଶ୍ଚିମ ଭାରତରେ ଚଳୁଥିବା ଚୌଘଡ଼ିଆ ଓ ପ୍ରତି ଗ୍ରହର ହୋରା ମଧ୍ୟ ପାଞ୍ଜି ଦେଖାଏ। ଓଡ଼ିଆ ପାଞ୍ଜିରେ ଅମୃତ ଓ ମାହେନ୍ଦ୍ର ଯୋଗର ସମୟ ଶୁଭ କାମ ପାଇଁ ବହୁତ ଦେଖାଯାଏ।
ଗଣନା ପଦ୍ଧତି
+
ପାଞ୍ଜି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଗଣନା ପଦ୍ଧତି ମାନେ। ଦୃକ୍ ପାଞ୍ଜି ଆଧୁନିକ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ ସ୍ଥିତି ନିଏ; ଓଡ଼ିଶାରେ ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଦର୍ପଣ ଉପରେ ଆଧାରିତ ପାଞ୍ଜି ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ତାମିଲନାଡୁର କିଛି ଜାଗାରେ ପୁରୁଣା ଶ୍ଳୋକରେ ଚାଲୁଥିବା ବାକ୍ୟ ପାଞ୍ଜି ଅଛି। ମାସ ଅମାନ୍ତ ବା ପୂର୍ଣ୍ଣିମାନ୍ତ ଗଣାଯାଇପାରେ। ପର୍ବ ତାରିଖ ଆପଣଙ୍କ ମନ୍ଦିର ପାଞ୍ଜି ସହ ମେଳ ଖାଇବା ପାଇଁ ନିଜ ପଦ୍ଧତି ବାଛନ୍ତୁ।
କାଳର ପାଞ୍ଚ ଅଙ୍ଗ, ଜୀବନର ପାଞ୍ଚ ପ୍ରାଣ
+
ପରମ୍ପରା କହେ, ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଠିକ୍ ସମୟ ବାହାର କରିବାକୁ ହିଁ ବେଦାଙ୍ଗ ଜ୍ୟୋତିଷର ଜନ୍ମ। ଋଷିମାନେ କହିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଲୁଅ ଓ ପ୍ରାଣ ଦିଅନ୍ତି, ଜହ୍ନ ସମୁଦ୍ରର ଜୁଆର ଭଟ୍ଟା ଓ ଗଛର ରସ ଶାସନ କରନ୍ତି; ସେଥିପାଇଁ ଚାଷୀ ବିହନ ବୁଣା ଓ ଅମଳ ମଧ୍ୟ ପାଞ୍ଜି ଦେଖି କରନ୍ତି। ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ ନୂଆ ପାଞ୍ଜି ପୂଜା କରି ଘରକୁ ଆଣିବା ପୂରା ବର୍ଷର ସମୟକୁ ସମ୍ମାନ ସହ ସ୍ୱାଗତ କରିବାର ଚଳଣି।
ଆଜିର ପାଞ୍ଜି କିପରି ପଢ଼ିବେ
- ସହର ବାଛନ୍ତୁ. ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଓ ସମୟ ସ୍ଥାନୀୟ ହେବା ପାଇଁ ନିଜ ସହର ଖୋଜନ୍ତୁ।
- ପାଞ୍ଚ ଅଙ୍ଗ ଦେଖନ୍ତୁ. ତିଥି, ନକ୍ଷତ୍ର, ଯୋଗ ଓ କରଣ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ କେବେ ଶେଷ ହେଉଛି ଦେଖନ୍ତୁ।
- କଠିନ ସମୟ ଏଡ଼ାନ୍ତୁ. ରାହୁକାଳ, ଯମଘଣ୍ଟ ଓ ଗୁଳିକ କାଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ।
- ଶୁଭ ସମୟ ବାଛନ୍ତୁ. ଜରୁରୀ ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ଅଭିଜିତ ବା ଅମୃତ ଯୋଗ ନିଅନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ତିଥି କ'ଣ?+
ତିଥି ଗୋଟିଏ ଚାନ୍ଦ୍ର ଦିନ: ଜହ୍ନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ 12 ଅଂଶ ଆଗେଇବାକୁ ଲାଗୁଥିବା ସମୟ। ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷରେ 15 ଓ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷରେ 15 ତିଥି।
ଆଜି ରାହୁକାଳ କେବେ?+
ରାହୁକାଳ ପ୍ରାୟ ଦେଢ଼ ଘଣ୍ଟା; ତାର ସମୟ ବାର ଓ ଆପଣଙ୍କ ସହରର ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ଉପରେ ନିର୍ଭର। ଆପଣଙ୍କ ସହରର ଆଜିର ସମୟ ପୃଷ୍ଠା ଉପରେ ଅଛି।
ରାହୁକାଳ ସବୁଠି ଏକା କି?+
ନା। ସ୍ଥାନୀୟ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତରୁ ଗଣାଯାଏ, ତେଣୁ ସହର ସହର ଅଲଗା ଓ ପ୍ରତିଦିନ ଟିକେ ଘୁଞ୍ଚେ।
ପାଞ୍ଜି ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରୁ କାହିଁକି ଆରମ୍ଭ?+
ଆମ ପାଞ୍ଜିରେ ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରୁ ଆରମ୍ଭ। ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ବେଳେ ଚାଲିଥିବା ତିଥି ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ସାଧାରଣତଃ ସେ ଦିନର ନାଁ ହୁଏ।
ଅଭିଜିତ ମୁହୂର୍ତ୍ତ କ'ଣ?+
ସ୍ଥାନୀୟ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ପାଖରେ ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ଦଣ୍ଡର ସମୟ, ଅଧିକାଂଶ କାମ ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ଶୁଭ ଧରାଯାଏ।
ଦୃକ୍ ଓ ବାକ୍ୟ ପାଞ୍ଜିରେ ଫରକ କ'ଣ?+
ଦୃକ୍ ଆଧୁନିକ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ ଗଣନା ନିଏ; ବାକ୍ୟ ପୁରୁଣା ସୂତ୍ର ନିଏ ଓ କିଛି ଘଣ୍ଟା ଫରକ ହୋଇପାରେ। ଓଡ଼ିଶାର ଅଧିକାଂଶ ପାଞ୍ଜି ଦୃକ୍ ଗଣନା ମାନନ୍ତି।
ଅମାନ୍ତ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାନ୍ତ ମାସ କ'ଣ?+
ଦକ୍ଷିଣ ଓ ପଶ୍ଚିମର ଅମାନ୍ତ ପଦ୍ଧତିରେ ମାସ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଶେଷ। ଓଡ଼ିଶା ଓ ଉତ୍ତରର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାନ୍ତ ପଦ୍ଧତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଶେଷ। ଦିନ ତାରିଖ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସୌର ମାସ ମାନେ।
ଯମଘଣ୍ଟ କ'ଣ?+
ନୂଆ ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ଅଶୁଭ ଧରାଯାଉଥିବା ଆଉ ଏକ ଦୈନିକ ସମୟ। ରାହୁକାଳ ପରି ଏହା ବାର ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର।
ଚୌଘଡ଼ିଆ କ'ଣ?+
ଦିନ ଓ ରାତିକୁ ଆଠ ଆଠ ଭାଗ କରି ଶୁଭ, ସାଧାରଣ ବା ପ୍ରତିକୂଳ ଚିହ୍ନିତ କରେ। ଗୁଜରାଟ ଓ ରାଜସ୍ଥାନରେ ଚଞ୍ଚଳ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ବହୁତ ଚଳେ।
ଅନ୍ୟ ତାରିଖର ପାଞ୍ଜି ଦେଖିହେବ କି?+
ହଁ। ତାରିଖ ବାଛି ଯେକୌଣସି ଦିନ ଦେଖନ୍ତୁ, ବା ମାସିକ ଦିନପଞ୍ଜି ଖୋଲି ପୂରା ମାସ।
କେଉଁ ସହର ବାଛିବି?+
ଆଜି ଆପଣ ଯେଉଁ ସହରରେ ଅଛନ୍ତି, ବା ଯେଉଁଠି ଅନୁଷ୍ଠାନ ହେବ।
ପାଞ୍ଜି ପର୍ବ ଦେଖାଏ କି?+
ହଁ। ସେ ଦିନର ପର୍ବ ଓ ବ୍ରତ ତାଲିକା ହୁଏ, ଓ ପର୍ବ ପୃଷ୍ଠାରେ ପୂରା ବର୍ଷର ତାରିଖ ଅଛି।