ପାଞ୍ଜି
ଆପଣଙ୍କ ସହର ପାଇଁ ଆଜିର ତିଥି ଓ ପାଞ୍ଜିର ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗ.
ଆପଣଙ୍କ ଜନ୍ମକୋଷ୍ଠୀ ତିଆରି କରନ୍ତୁ।
ପୃଷ୍ଠା ଖୋଲନ୍ତୁଗୁଣ ମେଳନ, ଗୋଟି ଗୋଟି କରି।
ପୃଷ୍ଠା ଖୋଲନ୍ତୁଆଜିର ତିଥି, ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଶୁଭ ସମୟ।
ପୃଷ୍ଠା ଖୋଲନ୍ତୁପ୍ରତିକାର ଓ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ୟାକ୍।
ପୃଷ୍ଠା ଖୋଲନ୍ତୁଏକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରନ୍ତୁ।
ପୃଷ୍ଠା ଖୋଲନ୍ତୁଆମର ସମସ୍ତ ସେବା।
ପୃଷ୍ଠା ଖୋଲନ୍ତୁଚାନ୍ଦ୍ର ଦିନ
ତିଥି ହେଉଛି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟର କୋଣରୁ ମପାଯାଉଥିବା ଚାନ୍ଦ୍ର ଦିନ। ପର୍ବ ତାରିଖ, ଏକାଦଶୀ ଓ ପ୍ରଦୋଷ ଭଳି ବ୍ରତ ଦିନ, ଓ ସଂସ୍କାର ପାଇଁ ଦିନର ଶୁଭତା ସବୁ ଏଥିରୁ ସ୍ଥିର ହୁଏ। ନିଜ ସହର ପାଇଁ ଆଜିର ତିଥି, କେବେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ଓ କେବେ ଶେଷ ହେବ ଦେଖନ୍ତୁ।
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଚନ୍ଦ୍ର 12 ଅଂଶ ଆଗକୁ ଯିବାକୁ ଯେତିକି ସମୟ ନିଅନ୍ତି, ତାହା ଗୋଟିଏ ତିଥି। ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗତି ବଦଳୁଥିବାରୁ ତିଥି ପ୍ରାୟ 19 ରୁ 26 ଘଣ୍ଟା ହୋଇପାରେ, ତେଣୁ ଘଣ୍ଟା ଦିନ ସହ କମ୍ ମେଳ ଖାଏ। ତିଥି ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରେ; କେବେ ଗୋଟିଏ ତିଥି ଛାଡ଼ିଯାଏ (କ୍ଷୟ), କେବେ ଦୁଇ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଛୁଏଁ (ବୃଦ୍ଧି)।
ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ପ୍ରତିପଦାରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ ପ୍ରତିପଦାରୁ ଅମାବାସ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। ପ୍ରତିପଦା, ଦ୍ୱିତୀୟା, ତୃତୀୟା, ଚତୁର୍ଥୀ, ପଞ୍ଚମୀ, ଷଷ୍ଠୀ, ସପ୍ତମୀ, ଅଷ୍ଟମୀ, ନବମୀ, ଦଶମୀ, ଏକାଦଶୀ, ଦ୍ୱାଦଶୀ, ତ୍ରୟୋଦଶୀ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ନାମ ଦୁଇ ପକ୍ଷରେ ପୁନରାବୃତ୍ତ ହୁଏ। ଓଡ଼ିଶା ପାଞ୍ଜିରେ ଚାନ୍ଦ୍ର ମାସ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାନ୍ତ, ତେଣୁ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ ଆଗ ଆସେ।
ତିଥିଗୁଡ଼ିକ ପାଞ୍ଚଟି ଗୋଷ୍ଠୀରେ ବିଭକ୍ତ: ନନ୍ଦା (1, 6, 11) ଆନନ୍ଦ କାମ ପାଇଁ, ଭଦ୍ରା (2, 7, 12) ସ୍ଥିର କାମ ପାଇଁ, ଜୟା (3, 8, 13) ବାଧା ଜିଣିବା ପାଇଁ, ରିକ୍ତା (4, 9, 14) ସାଧାରଣତଃ ନୂଆ ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ବର୍ଜିତ, ପୂର୍ଣ୍ଣା (5, 10, 15) ସମାପ୍ତି ପାଇଁ। ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବଛା ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀରୁ ଆରମ୍ଭ।
ଅଧିକାଂଶ ପରମ୍ପରାରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ବେଳର ତିଥି ଦିନର ନାମ ଦିଏ। କିଛି ବ୍ରତ ଅଲଗା ନିୟମ ମାନେ: ଏକାଦଶୀ ଦେଖେ ଦଶମୀ ଅରୁଣୋଦୟ ଛୁଇଁଛି କି ନାହିଁ, ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ମଧ୍ୟରାତ୍ରିର ଅଷ୍ଟମୀ ଦେଖେ। ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ନୀତି ଓ ପର୍ବ ପାଇଁ ପୁରୀର ପାଞ୍ଜି ନିର୍ଣ୍ଣୟ ମାନ୍ୟ। ସେଥିପାଇଁ ଗୋଟିଏ ପର୍ବ ଭିନ୍ନ ସହରରେ ଭିନ୍ନ ଦିନ ପଡ଼ିପାରେ।
ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରତି ତିଥିର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବତା ଅଛନ୍ତି: ଚତୁର୍ଥୀରେ ଗଣେଶ, ପଞ୍ଚମୀରେ ନାଗ, ଷଷ୍ଠୀରେ କାର୍ତ୍ତିକେୟ, ଅଷ୍ଟମୀରେ ଦୁର୍ଗା, ଏକାଦଶୀରେ ବିଷ୍ଣୁ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଶିବ ଇତ୍ୟାଦି। ତେଣୁ ସଙ୍କଟ ଚତୁର୍ଥୀ ଗଣେଶଙ୍କ, ନାଗ ପଞ୍ଚମୀ ନାଗ ଦେବତାଙ୍କ, ଦୁର୍ଗାଷ୍ଟମୀ ଦେବୀଙ୍କ, ଓ ମାସିକ ଶିବରାତ୍ରି କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ। ତିଥି ଜାଣିଲେ ବର୍ଷସାରା ଏହି ମାସିକ ବ୍ରତ ପାଳନ ସହଜ।
ତିଥି ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନୃତ୍ୟର ପାଦଚିହ୍ନ। ଚିଲିକା ଓ ସମୁଦ୍ର କୂଳର ମାଛୁଆ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଅମାବାସ୍ୟାର ଜୁଆର ଭଟ୍ଟା ଦେଖି ଡଙ୍ଗା ଛାଡ଼ନ୍ତି; ଋଷିମାନେ ଦେଖିଲେ ସେହି ଚନ୍ଦ୍ର ଦେହର ଜଳ ଓ ମନର ଢେଉକୁ ମଧ୍ୟ ହଲାନ୍ତି। ସେଥିପାଇଁ ପରମ୍ପରା ଏକାଦଶୀକୁ ଉପବାସରେ ଦେହକୁ ବିଶ୍ରାମ, ଅମାବାସ୍ୟାକୁ ପିତୃ ସ୍ମରଣ, ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାକୁ ଉତ୍ସବର ଦିନ କଲା। କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ବୋଇତ ବନ୍ଦାଣ, ମହାନଦୀ ଓ ସମୁଦ୍ରରେ ଭସାଯାଉଥିବା କଦଳୀ ପଟୁଆର ଡଙ୍ଗା, ଏହି ବିଶ୍ୱାସର ଜୀବନ୍ତ ଛବି।
ଆପଣଙ୍କ ସହର ପାଇଁ ଚାଲୁଥିବା ତିଥି, ପକ୍ଷ ଓ ଶେଷ ସମୟ ପୃଷ୍ଠାର ଉପରେ ଦେଖାଯାଏ।
ତିଥି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ର ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଘଣ୍ଟା ଉପରେ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ହୋଇପାରେ।
ପ୍ରତି ପକ୍ଷର ଏଗାରତମ ତିଥି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଉପବାସ ଦିନ।
ତ୍ରୟୋଦଶୀର ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟ, ଶିବଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ।
ନୂଆ ଜହ୍ନର ତିଥି, ପିତୃ ତର୍ପଣ ପାଇଁ। ମହାଳୟା ଅମାବାସ୍ୟା ବିଶେଷ।
ପୂରା ଜହ୍ନର ତିଥି, ଅନେକ ପର୍ବ ଓ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ପୂଜା ପାଇଁ।
ଚତୁର୍ଥୀ, ନବମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ସାଧାରଣତଃ ନୂଆ ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ବର୍ଜିତ।
ଦୁଇ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ମଧ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ହେଉଥିବା ତିଥି, ତେଣୁ କୌଣସି ଦିନର ନାମ ଦିଏ ନାହିଁ।
ଚାନ୍ଦ୍ର ମାସର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ (ବଢ଼ୁଥିବା) ଓ ଅନ୍ଧାର (କମୁଥିବା) ଅଧା।
ତିଥି ଶେଷ ହେବା ମୁହୂର୍ତ୍ତ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଏକା, କିନ୍ତୁ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଅଲଗା, ତେଣୁ ଦିନର ନାମ ଦେଉଥିବା ତିଥି ଅଲଗା ହୋଇପାରେ।
ହଁ। ମାସିକ ଦିନପଞ୍ଜି ଖୋଲନ୍ତୁ।
ନା। ଓଡ଼ିଆ ସୌର ମାସ ଓ ତାରିଖ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରେ। ତିଥି ଚାନ୍ଦ୍ର ଦିନ; ପାଞ୍ଜିରେ ଦୁହେଁ ପାଖାପାଖି ଚାଲନ୍ତି।
ତିଥି ପ୍ରଥମ ଛଣା: ରିକ୍ତା ତିଥି ଓ ଅମାବାସ୍ୟା ଶୁଭ ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ସାଧାରଣତଃ ବର୍ଜିତ।