ପର୍ବପର୍ବାଣି
ଏହି ବର୍ଷର ପର୍ବ ତିଥି, ଆପଣଙ୍କ ସହର ଅନୁସାରେ
ଆମ ପର୍ବ ଚାନ୍ଦ୍ର ଓ ସୌର ଗଣନା ମାନେ, ତେଣୁ ତାରିଖ ପ୍ରତିବର୍ଷ ବଦଳେ ଏବଂ ସହରରୁ ସହର ଗୋଟିଏ ଦିନର ଫରକ ବି ହୋଇପାରେ। ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟ ପର୍ବ ଓ ମାସିକ ବ୍ରତ ତାରିଖ, ତାହାକୁ ସ୍ଥିର କରୁଥିବା ତିଥି ବା ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ପୂଜା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସମୟ ସହ ଆପଣଙ୍କ ସ୍ଥାନ ପାଇଁ ଗଣନା କରି ଦିଆଯାଇଛି।
ପର୍ବ ତିଥି କିପରି ସ୍ଥିର ହୁଏ
+
ଅଧିକାଂଶ ପର୍ବ କୌଣସି ଚାନ୍ଦ୍ର ମାସର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତିଥି ସହ ବନ୍ଧା: ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଥୀ, ରଥଯାତ୍ରା ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱିତୀୟା, ଦୀପାବଳି କାର୍ତ୍ତିକ ଅମାବାସ୍ୟା, ରାମନବମୀ ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ନବମୀ। କିଛି ନକ୍ଷତ୍ର ମାନେ, ଯେପରି ସ୍ନାନଯାତ୍ରା ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା। ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଓ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ରାଶି ପରିବର୍ତ୍ତନ ମାନେ। ଓଡ଼ିଶାର ପାଞ୍ଜି ପୂର୍ଣ୍ଣିମାନ୍ତ ମାସ ମାନେ, ତେଣୁ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷର ମାସ ନାମ ଦକ୍ଷିଣ ପାଞ୍ଜିଠାରୁ ଭିନ୍ନ ହୁଏ।
ପାଞ୍ଜିରେ ଫରକ କାହିଁକି
+
ଗୋଟିଏ ତିଥି କୌଣସି ଦିନ ଅପରାହ୍ନରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ପରଦିନ ଶେଷ ହୋଇପାରେ। ପ୍ରତି ପର୍ବର ନିୟମ ଅଛି କେଉଁ ଦିନ ଧରାଯିବ: ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟର ତିଥି, ମଧ୍ୟାହ୍ନର ତିଥି ବା ମଧ୍ୟରାତ୍ରିର ତିଥି। ସହରରୁ ସହର ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଭିନ୍ନ ହେତୁ ଦୁଇ ସ୍ଥାନରେ ଗୋଟିଏ ପର୍ବ ଭିନ୍ନ ଦିନ ପାଳିତ ହୋଇପାରେ। ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ନୀତି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ପୁରୀରେ କିଛି ଦିନ ଅନ୍ୟ ଜାଗାଠାରୁ ଭିନ୍ନ ପଡ଼େ।
ମାସିକ ବ୍ରତ
+
ବଡ଼ ପର୍ବ ଛଡ଼ା ଅନେକ ପରିବାର ନିୟମିତ ପାଳନ କରନ୍ତି: ମାସରେ ଦୁଇଥର ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ, ତ୍ରୟୋଦଶୀ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପ୍ରଦୋଷ, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପରେ ସଙ୍କଷ୍ଟ ଚତୁର୍ଥୀ, ମାସିକ ଶିବରାତ୍ରି, ପିତୃ ତର୍ପଣର ଅମାବାସ୍ୟା, ସତ୍ୟନାରାୟଣ ପୂଜାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ଏବଂ ମାର୍ଗଶିର ଗୁରୁବାରର ମାଣବସା। ଆପଣଙ୍କ ସହରର ସଠିକ ସମୟ ସହ ଏସବୁ ତାଲିକାରେ ଅଛି।
ଆଞ୍ଚଳିକ ପର୍ବ
+
ଗୋଟିଏ ଜ୍ୟୋତିଷୀୟ ଘଟଣାକୁ ଭାରତ ଅନେକ ନାମରେ ପାଳେ। ମେଷ ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ ଓଡ଼ିଶାର ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି ବା ମହାବିଷୁବ ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ବଙ୍ଗର ପୋଇଲା ବୋଇଶାଖ, ତାମିଲନାଡୁର ପୁଥାଣ୍ଡୁ, କେରଳର ବିଷୁ, ପଞ୍ଜାବର ବୈଶାଖୀ। ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ପ୍ରତିପଦାରେ ଉଗାଦି ଓ ଗୁଡ଼ି ପାଡ଼ୱା। ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ ଓଡ଼ିଶାର ମକର ଚାଉଳ, ପୋଙ୍ଗଲ, ଲୋହଡ଼ି, ବିହୁ। ମିଥୁନ ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ ରଜ ପର୍ବ ଓଡ଼ିଶାର ନିଜସ୍ୱ।
ତାଲିକା ବ୍ୟବହାର
+
ସଠିକ ତାରିଖ ଓ ସମୟ ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ ସହର ସ୍ଥିର କରନ୍ତୁ। ପର୍ବ ଉପରେ ଛୁଇଁଲେ ତାହାର କାହାଣୀ, ସାଧାରଣ ବିଧି ଓ ପୂଜାର ଶୁଭ ସମୟ ଦେଖିବେ। ପର୍ବକୁ ଆପଣଙ୍କ ଦିନପଞ୍ଜିରେ ଯୋଡ଼ନ୍ତୁ, ଆଗଦିନ ମନେ ପକାଇ ଦିଆଯିବ।
ଆଲୋକ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଋତୁ
+
ପରମ୍ପରା କହେ ଆମ ପର୍ବ ଆକାଶର ତାଳରେ ବୁଣା। ରଜ ପର୍ବରେ ବର୍ଷାର ଆଗମନରେ ଧରିତ୍ରୀ ମାତା ବିଶ୍ରାମ ନିଅନ୍ତି ଓ ଝିଅମାନେ ଦୋଳି ଖେଳନ୍ତି; ଋତୁ ସହ ଜୀବନର ମିଳନ ଏହା। କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାର ବୋଇତ ବନ୍ଦାଣରେ ଜଳରେ ଭସା ଦୀପ ପ୍ରାଚୀନ ସାଧବମାନଙ୍କ ସମୁଦ୍ର ଯାତ୍ରାକୁ ମନେ ପକାଏ। ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଢ଼ିବା କମିବା ସହ ସମୁଦ୍ରରେ ଜୁଆର ଉଠିଲା ପରି ମନ ଓ ପ୍ରାଣ ମଧ୍ୟ ଢେଉ ଖେଳେ ବୋଲି ଋଷିମାନେ କହିଥିଲେ; ସେଥିପାଇଁ ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ସ୍ନାନ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଦୀପାବଳି ପ୍ରତିବର୍ଷ ଭିନ୍ନ ତାରିଖରେ କାହିଁକି?+
ଦୀପାବଳି ଚାନ୍ଦ୍ର ମାସ ମାନେ। ଚାନ୍ଦ୍ର ବର୍ଷ ସୌର ବର୍ଷଠାରୁ ପ୍ରାୟ ଏଗାର ଦିନ ଛୋଟ, ତେଣୁ ଇଂରାଜୀ ତାରିଖ ଘୁଞ୍ଚେ।
ଦୁଇଟି ଦିନପଞ୍ଜି ଭିନ୍ନ ତାରିଖ କାହିଁକି ଦେଖାନ୍ତି?+
ସେମାନେ ଭିନ୍ନ ସହର, ଭିନ୍ନ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ନିୟମ ବା ଭିନ୍ନ ମାସ ପଦ୍ଧତି ବ୍ୟବହାର କରିପାରନ୍ତି।
ତାରିଖଗୁଡ଼ିକ ମୋ ସହର ପାଇଁ କି?+
ହଁ, ସହର ସ୍ଥିର କରିବା ପରେ। ନଚେତ୍ ଏକ ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସ୍ଥାନ ନିଆଯାଏ।
ଅମାନ୍ତ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାନ୍ତ କ'ଣ?+
ଅମାନ୍ତ ମାସ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଶେଷ, ଦକ୍ଷିଣ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଭାରତରେ ପ୍ରଚଳିତ। ପୂର୍ଣ୍ଣିମାନ୍ତ ମାସ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଶେଷ, ଓଡ଼ିଶା ସମେତ ଉତ୍ତର ଓ ପୂର୍ବ ଭାରତରେ ପ୍ରଚଳିତ।
ଏକାଦଶୀ କେବେ?+
ପ୍ରତି ପକ୍ଷର ଏଗାରତମ ତିଥି। ଉପବାସ ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟର ତିଥି ଧରାଯାଏ।
ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ସବୁବେଳେ 14 ବା 15 ଜାନୁଆରୀ କି?+
ହଁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମକର ରାଶିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଦିନ, ଯାହା 14 ବା 15 ଜାନୁଆରୀରେ ପଡ଼େ।
ଓଣମ କିପରି ସ୍ଥିର ହୁଏ?+
ମାଲାୟାଲମ ମାସ ଚିଙ୍ଗମରେ ତିରୁବୋଣମ ନକ୍ଷତ୍ର ଦିନ।
ମନେ ପକାଇବା ସୂଚନା ମିଳିବ କି?+
ହଁ। ପର୍ବକୁ ଦିନପଞ୍ଜିରେ ଯୋଡ଼ନ୍ତୁ।
ମୁହୂର୍ତ୍ତ ସମୟ ଅଛି କି?+
ହଁ। ମୁଖ୍ୟ ପର୍ବରେ ପୂଜାର ଶୁଭ ସମୟ ଦେଖାଯାଏ।
ଜୈନ, ଶିଖ ଓ ବୌଦ୍ଧ ପର୍ବ ଅଛି କି?+
ମହାବୀର ଜୟନ୍ତୀ, ଗୁରୁ ନାନକ ଜୟନ୍ତୀ, ବୁଦ୍ଧ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଭଳି ମୁଖ୍ୟ ପର୍ବ ଅଛି।
ପ୍ରଦୋଷ କ'ଣ?+
ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସମୟ, ଶିବଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ।
ସଙ୍କଷ୍ଟ ଚତୁର୍ଥୀ କ'ଣ?+
ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପରର ଚତୁର୍ଥୀ; ଗଣେଶଙ୍କ ପାଇଁ ଉପବାସ କରି ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟରେ ଭାଙ୍ଗନ୍ତି।