आत्ताचे आकाश दाखवते की निरयन राशिचक्रात या क्षणी प्रत्येक ग्रह कुठे आहे: त्याची राशी, नक्षत्र आणि चरण, अंश, तो वक्री आहे की अस्तंगत, आणि आत्ता तुमच्या गावावर कोणती राशी उदय पावत आहे. ऋषीमुनी याच आकाशाकडे पाहून क्षणाचा वेध घेत.
तुम्ही काय पाहत आहात
चक्रात बारा राशी आणि सत्तावीस नक्षत्रे वर्तुळाकार मांडलेली आहेत, आणि प्रत्येक ग्रह आपल्या सध्याच्या रेखांशावर बसलेला दिसतो. उदित राशी, म्हणजे लग्न, दिवसभरात बाराही राशींमधून फिरते, प्रत्येकी सुमारे दोन तास, त्यामुळे काही मिनिटांतच चक्रात बदल दिसू लागतो.
वक्री आणि अस्तंगत
वक्री ग्रह पृथ्वीवरून पाहता मागे सरकताना दिसतो आणि त्यावर छोटा बाण असतो. सूर्याच्या फार जवळ आलेला ग्रह अस्तंगत होतो, त्याचे तेज सूर्यप्रकाशात लोपते; अशा वेळी तो दुर्बल फळ देतो असे शास्त्रग्रंथ सांगतात.
प्रश्नकुंडलीसाठी उपयोग
प्रश्नशास्त्रात प्रश्न विचारला त्या क्षणाची कुंडली मांडली जाते. आत्ताचे आकाश हीच या क्षणाची कुंडली आहे. ज्योतिषी उदित राशी, चंद्राचे नक्षत्र आणि त्या घटकेचा होरास्वामी पाहतात.
चंद्राचा प्रवास
चंद्र दिवसाला सुमारे तेरा अंश पुढे सरकतो आणि साधारण दिवसातून एकदा नक्षत्र बदलतो. पुढील नक्षत्रात आणि पुढील राशीत तो केव्हा प्रवेश करतो हे फलक दाखवतो, आणि त्यावरूनच उद्याच्या पंचांगातील नक्षत्र ठरते. परंपरा सांगते, चंद्र जसा समुद्राला भरती आणतो तसाच तो दिवसाचा भावही घडवतो.
अचूकता
स्थाने आधुनिक ग्रहगणित आणि लाहिरी अयनांशाने काढली जातात आणि तुमच्या ठिकाणासाठी दर मिनिटाला अद्ययावत होतात.
स्वगृही आणि उच्च ग्रह
फलक प्रत्येक ग्रहाचे बलही दाखवतो. सूर्य मेषेत उच्च आणि तुळेत नीच; चंद्र वृषभेत उच्च; मंगळ मकरेत; बुध कन्येत; गुरु कर्केत; शुक्र मीनेत; आणि शनि तुळेत उच्च. स्वराशीत किंवा उच्च राशीत असलेला ग्रह आत्ता आकाशात बलवान असतो, आणि मुहूर्त व प्रश्नासाठी ज्योतिषी याचा विचार करतात. दोन ग्रह एकाच राशीत असल्यास फलक युती आणि त्यांच्यातील अंशांतर दाखवतो.
दिवसभर आकाशाचा मागोवा
एका दिवसभर उदित राशीकडे लक्ष ठेवा, म्हणजे मुहूर्त छोट्याशा काळखिडकीत का ठरतो ते उमगेल. तीच तिथी आणि तेच नक्षत्र दिवसभर टिकू शकते, पण लग्न साधारण दर दोन तासांनी बदलते, आणि एखाद्या विशिष्ट कार्यासाठी क्षण योग्य की अयोग्य हे लग्नच ठरवते.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
आत्ता लग्न कोणते आहे?+
या क्षणी तुमच्या गावाच्या पूर्व क्षितिजावर उदय पावणारी राशी, चक्रावर दाखवलेली.
चक्र सतत का बदलते?+
उदित राशी दररोज बाराही राशींमधून फिरते.
अस्तंगत म्हणजे काय?+
सूर्याजवळ आलेला ग्रह, ज्याचे फळ दुर्बल होते असे मानले जाते.
वक्री म्हणजे काय?+
पृथ्वीवरून पाहता मागे सरकताना दिसणारा ग्रह.
कोणता अयनांश वापरला जातो?+
लाहिरी, भारतीय पंचांगांतील प्रमाण.
दुसऱ्या वेळेचे आकाश पाहता येते का?+
हो. दिनांक आणि वेळ बदला.
प्रश्नशास्त्र म्हणजे काय?+
प्रश्न विचारल्या क्षणी मांडलेली कुंडली.
चंद्र किती वेळा नक्षत्र बदलतो?+
साधारण दिवसातून एकदा.
हे दृश्य माझ्या गावासाठी आहे का?+
हो. उदित राशी तुमच्या ठिकाणावर अवलंबून असते.
राहू आणि केतू दिसतात का?+
हो. ते एकमेकांसमोर असतात, मध्यम गतीत नेहमी वक्री.
पाश्चात्त्य पद्धती वेगळ्या राशी का दाखवतात?+
त्या सायन राशिचक्र वापरतात, जे सुमारे चोवीस अंश पुढे आहे.
ग्रहण दाखवते का?+
चालू असलेले किंवा आज होणारे ग्रहण नमूद केले जाते.
चंद्र इतका वेगवान का?+
तो पृथ्वीला सर्वात जवळचा असून दिवसाला सुमारे तेरा अंश सरकतो, त्यामुळे सुमारे सव्वा दोन दिवसांत एक राशी ओलांडतो.
एखादा क्षण जतन करता येतो का?+
हो. प्रश्नवाचनासाठी परत पाहता यावी म्हणून या क्षणाची कुंडली जतन करा.
ग्रहयुद्ध दाखवते का?+
पाच तारकाग्रहांपैकी दोन ग्रह एका अंशाच्या आत आल्यास फलक ती भेट आणि कोणता ग्रह अधिक तेजस्वी हे दाखवतो.