संकल्प म्हणजे कोणत्याही पूजा, व्रत किंवा उपायापूर्वी केलेले उद्देशाचे गंभीर निवेदन. कोण करत आहे, पंचांगानुसार केव्हा आणि कुठे, आणि कोणत्या हेतूने, हे तो सांगतो. हे पान तुमच्या शहरासाठी कालवाचक शब्द भरून आजचा संकल्प रचायला, आणि व्रताच्या दिवसांत ते पाळायला मदत करते.
संकल्पात काय असते
+
पारंपरिक संकल्प कृतीला पवित्र काळ आणि स्थळात ठेवतो. तो युग, साठ संवत्सरांच्या चक्रातील वर्ष, अयन, ऋतू, चांद्र मास, पक्ष, तिथी, वार आणि नक्षत्र, मग स्थळ, मग व्यक्तीचे नाव, गोत्र आणि नक्षत्र, आणि शेवटी हेतू सांगतो. तो म्हटल्याने मन एकवटते आणि कृती जाणीवपूर्वक होते. ऋषी म्हणत, संकल्प हे बीज आणि विधी ही त्याला अंकुर फुटणारी भूमी.
आजचे कालवाचक शब्द
+
आजची मूल्ये तुमच्या शहराच्या पंचांगावरून घेतली जातात: गुढीपाडव्याला सुरू होणारा शालिवाहन शक, जसे शके एकोणीसशे अठ्ठेचाळीस, आणि त्याचे संवत्सरनाम; दक्षिणायन किंवा उत्तरायण; ऋतू; अमांत मास; सूर्योदयाच्या वेळचा पक्ष आणि तिथी; आणि संस्कृत वारनाम, जसे मंगळवारसाठी भौमवासर.
तुमचा भाग
+
तुमचे नाव, कुटुंबात गोत्र असल्यास ते, आणि जन्मनक्षत्र जोडा. कौटुंबिक संकल्पासाठी समाविष्ट असलेल्यांची नावे आणि नक्षत्रे जोडा. हेतू साधेपणाने सांगितला जातो: कुटुंबाच्या शांतीसाठी, अभ्यासातील यशासाठी, आईवडिलांच्या आरोग्यासाठी.
व्रत पाळणे
+
संकल्पाने अनेकदा व्रत सुरू होते, काही दिवस पाळलेला नियम: चाळीस दिवसांचा जप, शुक्रवारचा उपवास, किंवा महिनाभर दिवा लावणे. नोंदवही प्रत्येक दिवस नोंदवते, आतापर्यंतची संख्या दाखवते, आणि तुम्ही निवडलेल्या वेळी आठवण करून देते.
संकल्प कसा म्हणावा
+
स्नानानंतर पूर्व किंवा उत्तरेकडे तोंड करून बसा. उजव्या तळहातात थोडे पाणी, अक्षता आणि फूल घ्या, संकल्प म्हणा, आणि ते ताम्हणात सोडा. मग पूजा किंवा साधना सुरू करा.
तुमच्या भाषेत
+
संकल्प देवनागरीत संस्कृतमध्ये, ओळीओळीने मराठी अर्थासह दाखवला जातो, म्हणजे तुम्ही म्हणत असलेला प्रत्येक शब्द समजतो.
व्रताची सांगता
+
शेवटच्या दिवशी दिवा आणि नैवेद्य अर्पण करा, काही दान द्या, आणि व्रत पूर्ण करण्यास साहाय्य केल्याबद्दल देवतेचे आभार माना.
साध्या शब्दांत एक उदाहरण
+
साध्या शब्दांत, आश्विन शुद्ध पक्षातील मंगळवारचा संकल्प असा असू शकतो: या शुभ काळी, शके एकोणीसशे अठ्ठेचाळीस, दक्षिणायनात, शरद ऋतूत, आश्विन मासी, शुक्ल पक्षी, तृतीयेला, भौमवासरी, विशाखा नक्षत्री, मी, काश्यप गोत्री, रोहिणी नक्षत्रावर जन्मलेला रवी, माझ्या कुटुंबाच्या आरोग्यासाठी आणि शांतीसाठी ही पूजा आरंभ करतो.
आजचा संकल्प करा
पान उघडा. तुमच्या शहराचे कालवाचक शब्द भरलेले असतात.
तुमचे तपशील जोडा. नाव, गोत्र, नक्षत्र आणि हेतू.
सुरुवातीपूर्वी म्हणा. पूर्वेकडे तोंड करून, हातात पाणी आणि अक्षता घेऊन.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
संकल्प म्हणजे काय?+
पूजा, व्रत किंवा उपायापूर्वी म्हटले जाणारे उद्देशाचे निवेदन.
संस्कृत यावे लागते का?+
नाही. मजकूर तुमच्या लिपीत अर्थासह असतो.
गोत्र म्हणजे काय?+
एखाद्या ऋषीपर्यंत पोहोचणारी कुळपरंपरा. कुटुंबात असल्यास ते सांगा.
कोणत्या दिशेला तोंड करावे?+
पूर्व किंवा उत्तर.
त्यात तिथी आणि नक्षत्र का?+
पंचांग देते त्याप्रमाणे कृतीला पवित्र काळात ठेवण्यासाठी.
दुसऱ्यासाठी संकल्प करता येतो का?+
हो, त्यांचे नाव आणि नक्षत्र घेऊन.
व्रत म्हणजे काय?+
ठरावीक दिवस पाळलेला नियम.
व्रताचा एखादा दिवस चुकला तर?+
पुढे सुरू ठेवा आणि चुकलेला दिवस शेवटी जोडा.
संवत्सराचे नाव माझ्या प्रदेशासाठी बरोबर आहे का?+
संवत्सर तुमच्या प्रदेशात वापरल्या जाणाऱ्या गणनेनुसार असतो.