શાસ્ત્રોક્ત યોગ
કેમદ્રુમ યોગ
ચંદ્રની બીજી અને બારમી રાશિમાં એક પણ ગ્રહ ન હોય તો કેમદ્રુમ યોગ બને છે.
કેમદ્રુમ યોગ: રચના અને ફળ
વરાહમિહિર કેમદ્રુમને એકલા પડેલા ચંદ્ર તરીકે વર્ણવે છે, જેની બંને બાજુ સાથ આપનાર કોઈ ગ્રહ નથી. શાસ્ત્રીય અર્થ એ છે કે મનને પોતાના બળે ઊભા રહેતાં શીખવું પડે છે અને આધાર વારસામાં નહીં, કમાઈને મળે છે. એ જ ગ્રંથો ગુરુની દ્રષ્ટિ કે ચંદ્રથી કેન્દ્રમાં ગ્રહ જેવા અનેક ભંગ પણ ગણાવે છે; નિષ્કર્ષ પહેલાં તે તપાસાય છે.
પરંપરાગત ફળ
કેમદ્રુમ યોગ એકલતા અને આર્થિક ચડઊતર સૂચવે છે. ચંદ્રથી કેન્દ્રમાં ગ્રહ હોય તો આ યોગ ભંગ થાય છે એમ શાસ્ત્ર કહે છે.
યોગનું બળ કેવી રીતે નક્કી થાય
યોગકારક ગ્રહો સ્વગૃહી, ઉચ્ચના કે મિત્રરાશિમાં હોય, અસ્તના ન હોય અને પાપદૃષ્ટિ ન હોય તો યોગ પૂર્ણ ફળ આપે છે. નવાંશમાં પણ તેઓ બળવાન હોય અને તેમની દશા જીવનની યોગ્ય ઉંમરે આવે તે મહત્ત્વનું છે.
ચંદ્રયોગ
અનફા, સુનફા, દુરુધરા અને કેમદ્રુમ યોગને ચંદ્રયોગ કહે છે. ચંદ્રની બંને બાજુના ગ્રહો જ મનની શાંતિ અને આર્થિક સલામતી નક્કી કરે છે એવો શાસ્ત્રનો મત છે. સુદ પક્ષનો ચંદ્ર તેમનું ફળ વધારે છે.
યોગ એટલે શું
જ્યોતિષમાં યોગ એટલે ગ્રહ, રાશિ અને ભાવનો વિશિષ્ટ સંયોગ. કેટલાક યોગ પદ અને ધન આપે છે, કેટલાક સ્વભાવ કહે છે અને કેટલાક મુશ્કેલીઓ સૂચવે છે. યોગ બનાવનાર ગ્રહો બળવાન હોય અને તેમની દશા ચાલતી હોય ત્યારે જ યોગ પૂર્ણ ફળ આપે છે.
તમારી કુંડળીમાં કેમદ્રુમ યોગ છે કે નહીં
યોગનિર્ણય લગ્ન પ્રમાણે બદલાતા ભાવેશ પર આધાર રાખે છે. તમારી કુંડળી બનાવીને કયા યોગ છે અને ગ્રહો કેટલા બળવાન છે તે જુઓ.
સામાન્ય પ્રશ્નો
કેમદ્રુમ યોગ કેવી રીતે બને છે?
પાનાના ઉપરના ભાગનું વર્ણન શાસ્ત્રનિયમ કહે છે. લગ્ન પ્રમાણે ભાવેશ બદલાતા હોવાથી એ જ ગ્રહો એક કુંડળીમાં યોગ આપે અને બીજીમાં ન આપે.
કેમદ્રુમ યોગ ક્યારે ફળ આપે?
મુખ્યત્વે યોગકારક ગ્રહોની મહાદશા અને અંતર્દશામાં, તેઓ રાશિ અને ભાવથી બળવાન હોય ત્યારે.
કેમદ્રુમ યોગ દુર્લભ છે?
કોઈ ને કોઈ રૂપે તે ઘણી કુંડળીમાં દેખાય છે. મહત્ત્વ બળનું છે: બળવાન ગ્રહો સ્પષ્ટ ફળ અને નબળા ગ્રહો હળવું ફળ આપે છે.
કેમદ્રુમ યોગ ભંગ થઈ શકે?
ગ્રહોનું નીચત્વ, અસ્ત અને પાપદૃષ્ટિ યોગને નબળો કરે છે એમ શાસ્ત્ર કહે છે. આખી કુંડળી જોતી વખતે આ બાબતો તપાસાય છે.
મારી કુંડળીમાં કેમદ્રુમ યોગ છે તે કેવી રીતે જાણવું?
મફત જન્મકુંડળી બનાવો; યોગ વિભાગમાં મળેલો દરેક યોગ અને તેના ગ્રહો દેખાય છે.
કેમદ્રુમ યોગ બળવાન બનાવવા શું કરવું?
યોગકારક ગ્રહોના દેવતાની ઉપાસના, જાપ અને ધર્મમય જીવન પરંપરાગત માર્ગ છે.
આ યોગનું ફળ વધારવા કઈ ઉપાસના સારી?
સોમવારે શિવને અભિષેક, પૂનમનું વ્રત અને અન્નદાન.
આ યોગ હોય તો જીવન ચોક્કસ ઉત્તમ થાય?
યોગ માત્ર સંકેત છે. ગ્રહોનું બળ, દશાનો સમય, આપણો પ્રયત્ન અને વડીલોના આશીર્વાદ ભેગા થાય ત્યારે જ યોગનું ફળ પૂરેપૂરું અનુભવમાં આવે છે.
યોગનું ફળ કઈ ઉંમરે દેખાય?
યોગકારક ગ્રહોની મહાદશા અને અંતર્દશા ચાલતી હોય તે ઉંમરે ફળ સ્પષ્ટ થાય છે. તે દશા બાળપણમાં કે વૃદ્ધાવસ્થામાં આવે તો ફળ ઓછું અનુભવાય છે.
યોગ ન હોય તો જીવનમાં પ્રગતિ ન થાય?
થાય છે. કોઈ યોગ ન હોવો એ ખામી નથી. બળવાન લગ્નેશ, શુભ દશા, સારું ગોચર અને આપણો પરિશ્રમ મળીને જીવનમાં સારાં ફળ આપે છે. શાસ્ત્રો યોગને માત્ર સંકેત તરીકે કહે છે.
નવાંશમાં યોગ કેમ જોવાય છે?
નવાંશ કુંડળી ગ્રહોનું આંતરિક બળ બતાવે છે. રાશિ કુંડળીમાં બનેલો યોગ નવાંશમાં પણ મજબૂત હોય તો તેનું ફળ સ્થિર અને લાંબો સમય ટકે છે એમ વડીલો કહે છે. વર્ગોત્તમ ગ્રહ યોગને વધુ બળ આપે છે.