શાસ્ત્રોક્ત યોગ
હંસ યોગ
ગુરુ સ્વગૃહી કે ઉચ્ચનો થઈ લગ્નકેન્દ્રમાં હોય તો હંસ યોગ બને છે.
હંસ યોગ: રચના અને ફળ
હંસ દૂધ અને પાણીને અલગ કરનારું પક્ષી છે, તેથી વિવેકનું પ્રતીક. પાંચ મહાપુરુષ યોગોમાં આ જ્ઞાનનો યોગ છે: કેન્દ્રમાં બળવાન ગુરુ વિદ્વાનોથી માન પામનાર, ધર્મના માર્ગે ચાલનાર અને તીર્થો તરફ ખેંચાનાર વ્યક્તિ ઘડે છે. ગુરુની દશામાં તેનાં પૂરાં ફળ મળે છે.
પરંપરાગત ફળ
હંસ યોગવાળા ધર્માત્મા, વિદ્વાન, સજ્જનોથી સન્માનિત અને શાંત સ્વભાવના હોય છે.
યોગનું બળ કેવી રીતે નક્કી થાય
યોગકારક ગ્રહો સ્વગૃહી, ઉચ્ચના કે મિત્રરાશિમાં હોય, અસ્તના ન હોય અને પાપદૃષ્ટિ ન હોય તો યોગ પૂર્ણ ફળ આપે છે. નવાંશમાં પણ તેઓ બળવાન હોય અને તેમની દશા જીવનની યોગ્ય ઉંમરે આવે તે મહત્ત્વનું છે.
પંચમહાપુરુષ યોગ
મંગળ, બુધ, ગુરુ, શુક્ર અને શનિ સ્વગૃહી કે ઉચ્ચના થઈ કેન્દ્રમાં હોય તો રુચક, ભદ્ર, હંસ, માલવ્ય અને શશ એવા પાંચ મહાપુરુષ યોગ બને છે. દરેક યોગ તે ગ્રહનો સ્વભાવ વ્યક્તિત્વમાં ઉપસાવે છે.
યોગ એટલે શું
જ્યોતિષમાં યોગ એટલે ગ્રહ, રાશિ અને ભાવનો વિશિષ્ટ સંયોગ. કેટલાક યોગ પદ અને ધન આપે છે, કેટલાક સ્વભાવ કહે છે અને કેટલાક મુશ્કેલીઓ સૂચવે છે. યોગ બનાવનાર ગ્રહો બળવાન હોય અને તેમની દશા ચાલતી હોય ત્યારે જ યોગ પૂર્ણ ફળ આપે છે.
તમારી કુંડળીમાં હંસ યોગ છે કે નહીં
યોગનિર્ણય લગ્ન પ્રમાણે બદલાતા ભાવેશ પર આધાર રાખે છે. તમારી કુંડળી બનાવીને કયા યોગ છે અને ગ્રહો કેટલા બળવાન છે તે જુઓ.
સામાન્ય પ્રશ્નો
હંસ યોગ કેવી રીતે બને છે?
પાનાના ઉપરના ભાગનું વર્ણન શાસ્ત્રનિયમ કહે છે. લગ્ન પ્રમાણે ભાવેશ બદલાતા હોવાથી એ જ ગ્રહો એક કુંડળીમાં યોગ આપે અને બીજીમાં ન આપે.
હંસ યોગ ક્યારે ફળ આપે?
મુખ્યત્વે યોગકારક ગ્રહોની મહાદશા અને અંતર્દશામાં, તેઓ રાશિ અને ભાવથી બળવાન હોય ત્યારે.
હંસ યોગ દુર્લભ છે?
કોઈ ને કોઈ રૂપે તે ઘણી કુંડળીમાં દેખાય છે. મહત્ત્વ બળનું છે: બળવાન ગ્રહો સ્પષ્ટ ફળ અને નબળા ગ્રહો હળવું ફળ આપે છે.
હંસ યોગ ભંગ થઈ શકે?
ગ્રહોનું નીચત્વ, અસ્ત અને પાપદૃષ્ટિ યોગને નબળો કરે છે એમ શાસ્ત્ર કહે છે. આખી કુંડળી જોતી વખતે આ બાબતો તપાસાય છે.
મારી કુંડળીમાં હંસ યોગ છે તે કેવી રીતે જાણવું?
મફત જન્મકુંડળી બનાવો; યોગ વિભાગમાં મળેલો દરેક યોગ અને તેના ગ્રહો દેખાય છે.
હંસ યોગ બળવાન બનાવવા શું કરવું?
યોગકારક ગ્રહોના દેવતાની ઉપાસના, જાપ અને ધર્મમય જીવન પરંપરાગત માર્ગ છે.
આ યોગનું ફળ વધારવા કઈ ઉપાસના સારી?
ગુરુવારે ગુરુમંત્રનો જાપ અને વડીલોની સેવા.
આ યોગ હોય તો જીવન ચોક્કસ ઉત્તમ થાય?
યોગ માત્ર સંકેત છે. ગ્રહોનું બળ, દશાનો સમય, આપણો પ્રયત્ન અને વડીલોના આશીર્વાદ ભેગા થાય ત્યારે જ યોગનું ફળ પૂરેપૂરું અનુભવમાં આવે છે.
યોગનું ફળ કઈ ઉંમરે દેખાય?
યોગકારક ગ્રહોની મહાદશા અને અંતર્દશા ચાલતી હોય તે ઉંમરે ફળ સ્પષ્ટ થાય છે. તે દશા બાળપણમાં કે વૃદ્ધાવસ્થામાં આવે તો ફળ ઓછું અનુભવાય છે.
યોગ ન હોય તો જીવનમાં પ્રગતિ ન થાય?
થાય છે. કોઈ યોગ ન હોવો એ ખામી નથી. બળવાન લગ્નેશ, શુભ દશા, સારું ગોચર અને આપણો પરિશ્રમ મળીને જીવનમાં સારાં ફળ આપે છે. શાસ્ત્રો યોગને માત્ર સંકેત તરીકે કહે છે.
નવાંશમાં યોગ કેમ જોવાય છે?
નવાંશ કુંડળી ગ્રહોનું આંતરિક બળ બતાવે છે. રાશિ કુંડળીમાં બનેલો યોગ નવાંશમાં પણ મજબૂત હોય તો તેનું ફળ સ્થિર અને લાંબો સમય ટકે છે એમ વડીલો કહે છે. વર્ગોત્તમ ગ્રહ યોગને વધુ બળ આપે છે.