મુહૂર્ત
સંગીત સંધ્યા, પીઠી અને મહેંદી મુહૂર્ત
લગ્ન પહેલાંની આનંદભરી સાંજ એટલે સંગીત સંધ્યા; ગુજરાતી ઘરોમાં પીઠી ચોળવી અને મહેંદી પણ આ જ ઉમંગથી ઉજવાય છે. ગીતો, રમતો અને હળવી વિધિઓથી બંને પરિવાર નજીક આવે છે.
- અનુકૂળ તિથિ
- બીજ, ત્રીજ, પાંચમ, સાતમ, દશમ, અગિયારસ, તેરસ
- તપાસેલું શહેર
- અમદાવાદ
સંગીત સંધ્યા, પીઠી અને મહેંદી વિશે
લગ્ન પહેલાંની આનંદભરી સાંજ એટલે સંગીત સંધ્યા; ગુજરાતી ઘરોમાં પીઠી ચોળવી અને મહેંદી પણ આ જ ઉમંગથી ઉજવાય છે. ગીતો, રમતો અને હળવી વિધિઓથી બંને પરિવાર નજીક આવે છે.
આ સાંજની ખાસિયત
સૌભાગ્યવતી બહેનો વરકન્યાને પીઠી ચોળે છે અને લગ્નગીતો ગાય છે. સગાંવહાલાં ગરબા અને દાંડિયા રમે છે, વીંટી શોધવા જેવી રમતો રમાડી હાસ્ય વહેંચે છે. પીઠી અને કંકુ નજર ઉતારે છે એવી શ્રદ્ધા છે.
શુભ સાંજની પસંદગી
શરૂઆત રાહુકાળમાં ન થાય, સુદ પક્ષ હોય અને રોહિણી, મૃગશીર્ષ, હસ્ત, રેવતી જેવાં સૌમ્ય નક્ષત્ર હોય તો ઉત્તમ. લગ્નનું મુહૂર્ત મુખ્ય હોવાથી આ પ્રસંગ તેના એક બે દિવસ પહેલાં રખાય છે.
ફટાણાં અને લગ્નગીતો
ગુજરાતી લગ્નમાં ફટાણાં, એટલે કે બંને પક્ષ એકબીજાની મીઠી મશ્કરી કરતાં ગીતો, ખાસ આકર્ષણ હોય છે. આ ગીતોથી સંકોચ દૂર થાય છે અને બંને ઘરનાં લોકો વચ્ચે આત્મીયતા વધે છે.
સમયની પસંદગી
શુભ દિવસ મળ્યા પછી તે દિવસે રાહુકાળ, યમઘંટ અને ગુલિક કાળ ટાળીને શુભ ચોઘડિયું, લાભ કે અમૃત, અથવા અભિજિત મુહૂર્તમાં પ્રસંગની શરૂઆત કરવાની પરંપરા છે. મુખ્ય ક્ષણ બળવાન સ્થિર લગ્નમાં આવે તેવો સમય ગોરમહારાજ કાઢી આપે છે.
ઘરની તૈયારી
પ્રસંગ પહેલાં ઘર સાફ કરી, બારણે આસોપાલવનું તોરણ બાંધી, આંગણે રંગોળી પૂરી, દેવ આગળ દીવો કરી ગણપતિ પૂજનથી શરૂઆત કરવાનો રિવાજ છે. કુળદેવીનું સ્મરણ કરી વડીલોના આશીર્વાદ લેવાનું ભૂલવું નહીં.
સંગીત સંધ્યા, પીઠી અને મહેંદી ના શાસ્ત્રીય નિયમો
દિવસ કેવી રીતે પસંદ કર્યા
આ યાદી અમદાવાદ ના સૂર્યોદય સમયે આ પ્રસંગ માટે અનુકૂળ નક્ષત્ર અને તિથિ બંને મળતાં હોય તેવા દિવસ બતાવે છે. પૂરા મુહૂર્ત માટે વાર, યોગ, કરણ, લગ્ન, રાહુકાળ અને સંબંધિત વ્યક્તિઓની કુંડળી પણ જોવાય છે; એટલે આ યાદીમાંથી દિવસ પસંદ કરો અને ચોક્કસ સમય મુહૂર્ત શોધમાં નક્કી કરો.
સામાન્ય પ્રશ્નો
સંગીત સંધ્યા, પીઠી અને મહેંદી માટે કઈ તિથિ શુભ છે?
અનુકૂળ તિથિ: બીજ, ત્રીજ, પાંચમ, સાતમ, દશમ, અગિયારસ, તેરસ. આ બંને પક્ષમાં ગણાય છે.
સંગીત સંધ્યા, પીઠી અને મહેંદી માં શું ટાળવું?
શાસ્ત્રો ટાળવાનું કહે છે: આઠમ, અમાસ.
શું આ દિવસો દરેક શહેર માટે લાગુ પડે?
દિવસો અમદાવાદ ના સૂર્યોદય પર તપાસ્યા છે. નક્ષત્ર અને તિથિ બદલાવાની ક્ષણ બધે એક જ હોય છે પણ સ્થાનિક સમય જુદો હોય છે, એટલે તમારા શહેરનું પંચાંગ જુઓ.
વ્યક્તિગત મુહૂર્ત હજી જોઈએ?
મોટા સંસ્કારો માટે હા. તારાબળ, ચંદ્રબળ અને પ્રસંગનું લગ્ન સંબંધિત વ્યક્તિઓની કુંડળી પરથી નક્કી થાય છે.
યાદીમાં કેટલા દિવસ છે?
આવતા સાઠ દિવસમાં નક્ષત્ર અને તિથિ બંને નિયમ મળતા હોય તેવા બાર સુધીના દિવસ.
રાહુકાળ જોયો છે?
રાહુકાળ આખા દિવસનો નિયમ નથી, દિવસનો એક ભાગ છે. ચોક્કસ સમય નક્કી કરતી વખતે તેને ટાળો; દરેક દિવસના પંચાંગ પાના પર તે આપેલો છે.
બીજા પ્રસંગો માટે પણ શોધી શકાય?
હા. મુહૂર્ત શોધ બીજા ઘણા પ્રસંગો માટે દિવસ ક્રમવાર બતાવે છે, અને તમારી જન્મ વિગતો પણ ઉમેરી શકાય છે.
સંગીત સંધ્યા, પીઠી અને મહેંદી નું મુહૂર્ત અમારી કુંડળી મુજબ બદલી શકાય?
હા. સામાન્ય મુહૂર્ત સૌ માટે શુભ સમય બતાવે છે; ઘરના જ્યોતિષી સંબંધિત વ્યક્તિઓનું જન્મ નક્ષત્ર અને ચાલુ દશા જોઈ તેમાંથી શ્રેષ્ઠ સમય પસંદ કરે છે.
શુભ દિવસ ન મળે તો સંગીત સંધ્યા, પીઠી અને મહેંદી કેવી રીતે કરવું?
ઉપલબ્ધ દિવસોમાંથી શ્રેષ્ઠ દિવસ પસંદ કરી, ગણપતિ અને કુળદેવીની પૂજાથી શરૂઆત કરી, મુખ્ય ક્ષણ બળવાન લગ્ન કે અભિજિત મુહૂર્તમાં રાખવી એ પરંપરા છે.
સંગીત સંધ્યા, પીઠી અને મહેંદી માટે દિવસનો કયો સમય સારો?
સામાન્ય રીતે સવાર કે બપોર પહેલાંનો સમય પસંદ થાય છે. રાહુકાળ, યમઘંટ અને ગુલિક કાળ ટાળી શુભ ચોઘડિયામાં શરૂઆત કરવાનો રિવાજ છે.