અન્નપ્રાશન મુહૂર્ત

અનુકૂળ નક્ષત્ર

રોહિણી, મૃગશિરા, પુનર્વસુ, પુષ્ય, હસ્ત, શ્રવણ, રેવતી

અનુકૂળ તિથિ

બીજ, ત્રીજ, પાંચમ, સાતમ, દશમ, અગિયારસ, તેરસ, બારસ

તપાસેલું શહેર

અમદાવાદ

અન્નપ્રાશન વિશે

બાળકને પહેલી વાર અન્ન ખવડાવવાનો સંસ્કાર એટલે અન્નપ્રાશન, ઘણાં ઘરોમાં બોટણ. સોળ સંસ્કારોમાંનો આ સંસ્કાર સામાન્ય રીતે દીકરા માટે છઠ્ઠા મહિને અને દીકરી માટે પાંચમા કે સાતમા મહિને થાય છે.

સંસ્કારની રીત

મામા કે પિતાના ખોળામાં બાળકને પૂર્વ દિશા તરફ બેસાડી ચાંદીની ચમચીથી દૂધપાક કે ખીર થોડી ચખાડાય છે. પુસ્તક, કલમ, સોનું અને માટી મૂકેલી થાળીમાંથી બાળક પહેલાં શું પકડે છે તે જોવાની મીઠી પ્રથા છે.

દિવસની પસંદગી

સુદ પક્ષ, સૌમ્ય નક્ષત્ર અને બાળકના જન્મ નક્ષત્રને સારું તારાબળ હોય તેવો દિવસ શ્રેષ્ઠ. ઘણા પરિવારો આ સંસ્કાર મંદિરમાં કરવાનું પસંદ કરે છે.

સમયની પસંદગી

શુભ દિવસ મળ્યા પછી તે દિવસે રાહુકાળ, યમઘંટ અને ગુલિક કાળ ટાળીને શુભ ચોઘડિયું, લાભ કે અમૃત, અથવા અભિજિત મુહૂર્તમાં પ્રસંગની શરૂઆત કરવાની પરંપરા છે. મુખ્ય ક્ષણ બળવાન સ્થિર લગ્નમાં આવે તેવો સમય ગોરમહારાજ કાઢી આપે છે.

ઘરની તૈયારી

પ્રસંગ પહેલાં ઘર સાફ કરી, બારણે આસોપાલવનું તોરણ બાંધી, આંગણે રંગોળી પૂરી, દેવ આગળ દીવો કરી ગણપતિ પૂજનથી શરૂઆત કરવાનો રિવાજ છે. કુળદેવીનું સ્મરણ કરી વડીલોના આશીર્વાદ લેવાનું ભૂલવું નહીં.

અન્નપ્રાશન ના શાસ્ત્રીય નિયમો

અનુકૂળ નક્ષત્ર: રોહિણી, મૃગશિરા, પુનર્વસુ, પુષ્ય, હસ્ત, શ્રવણ, રેવતી. અનુકૂળ તિથિ: બીજ, ત્રીજ, પાંચમ, સાતમ, દશમ, અગિયારસ, તેરસ, બારસ. ટાળવું: રિક્તા તિથિ (ચોથ, નોમ, ચૌદસ), અમાસ.

દિવસ કેવી રીતે પસંદ કર્યા

આ યાદી અમદાવાદ ના સૂર્યોદય સમયે આ પ્રસંગ માટે અનુકૂળ નક્ષત્ર અને તિથિ બંને મળતાં હોય તેવા દિવસ બતાવે છે. પૂરા મુહૂર્ત માટે વાર, યોગ, કરણ, લગ્ન, રાહુકાળ અને સંબંધિત વ્યક્તિઓની કુંડળી પણ જોવાય છે; એટલે આ યાદીમાંથી દિવસ પસંદ કરો અને ચોક્કસ સમય મુહૂર્ત શોધમાં નક્કી કરો.

સામાન્ય પ્રશ્નો