యోగ

ఒక సాధనను ఎంచుకుని, ప్రారంభించండి నొక్కి, అడుగులను అనుసరించండి. ప్లేయర్ ఆసనాన్ని చూపి, నిలుపు సమయాన్ని లెక్కించి, శ్వాస తీసుకోవాలా, ఆపాలా, వదలాలా చెబుతుంది. పూర్తయ్యాక సెషన్‌ను భద్రపరచవచ్చు; అలా సాధన కంటికి కనిపించే అలవాటుగా మారుతుంది.

పతంజలి మహర్షి యోగాన్ని చిత్తవృత్తుల నిరోధం (యోగశ్చిత్తవృత్తినిరోధః) అని, ఆసనాన్ని స్థిరమూ సుఖమూ అయినది (స్థిరసుఖమాసనమ్, యోగసూత్రం 2.46) అని నిర్వచించారు. భగవద్గీత ఆరవ అధ్యాయం ధ్యానయోగాన్ని, ఆహారంలోనూ నిద్రలోనూ మితాన్ని (6.17) బోధిస్తుంది. ఇక్కడి సాధనలు అదే వరుసలో సాగుతాయి: మొదట శరీరం, తర్వాత శ్వాస, చివర ప్రశాంతత.

పతంజలి ఎనిమిది అంగాలు చెప్పారు: యమం, నియమం, ఆసనం, ప్రాణాయామం, ప్రత్యాహారం, ధారణ, ధ్యానం, సమాధి. చిన్న సాధన బాహ్య అంగాలైన ఆసనం, ప్రాణాయామంపై పనిచేస్తుంది; అంతరంగ అంగాలు నిత్య సాధనతో పెరుగుతాయి.

సూర్య నమస్కారం సూర్యునికి వందనం. సంప్రదాయంలో సూర్యుడు ప్రాణశక్తికి, చంద్రుడు మనస్సుకూ విశ్రాంతికీ, బుధుడు నాడులకూ మాటకూ, శుక్రుడు సౌందర్యానికీ ప్రత్యుత్పత్తి వ్యవస్థకూ, శని ఎముకలు, కీళ్లు, ఓర్పుకూ కారకులు. అందుకే ఉదయ సూర్య ప్రవాహం ఉత్తేజాన్ని, సాయంత్ర చంద్ర విశ్రాంతి ప్రశాంతతను ఇస్తాయి; డెస్క్ సాధనలు బుధునివి, శని నిలుపు సాధన స్థిరత్వాన్ని ఇస్తుంది. జాతకం భద్రపరిస్తే, ఎక్కువ బలం కావలసిన గ్రహాన్ని పుట సూచిస్తుంది.

శాస్త్రాలు శ్వాసను మూడుగా చెబుతాయి: పూరకం (లోనికి), కుంభకం (నిలుపు), రేచకం (బయటికి); ప్రతి అడుగులో ఏది అని ప్లేయర్ చూపుతుంది. సూర్యోదయానికి సుమారు గంటన్నర ముందున్న బ్రాహ్మీ ముహూర్తం సాధనకు సంప్రదాయ సమయం. సూర్య సాధనలు ఉదయం, చంద్ర సాధనలు సాయంత్రం బాగుంటాయి. ఖాళీ కడుపుతో లేదా భోజనం తర్వాత రెండు మూడు గంటలకు చేయండి.

సౌకర్యం ఉన్నంత వరకే కదలండి; నొప్పి, తల తిరగడం, ఆయాసం వస్తే ఆపండి. గర్భం, ఇటీవలి శస్త్రచికిత్స లేదా గాయం, అధిక రక్తపోటు, గుండె సమస్య ఉంటే ముందుగా వైద్యుడిని లేదా అర్హత గల గురువును అడగండి. ఇవి సంప్రదాయ సాధనలు, వైద్యం కాదు.