మన పండుగలు చాంద్రమాన, సౌరమాన లెక్కలను అనుసరిస్తాయి కాబట్టి ప్రతి ఏడాది తేదీ మారుతుంది, ఊరు మారితే ఒక రోజు తేడా కూడా రావచ్చు. ముఖ్య పండుగలు, నెలవారీ వ్రతాలను తేదీ, వాటిని నిర్ణయించే తిథి లేదా నక్షత్రం, పూజకు ముఖ్యమైన సమయాలతో మీ ప్రదేశానికి లెక్కించి ఇక్కడ ఇస్తున్నాం.
పండుగ తేదీ ఎలా నిర్ణయమవుతుంది
+
చాలా పండుగలు ఒక చాంద్ర మాసపు నిర్దిష్ట తిథికి కట్టుబడి ఉంటాయి: వినాయక చవితి భాద్రపద శుద్ధ చవితి, దీపావళి ఆశ్వయుజ అమావాస్య, శ్రీరామ నవమి చైత్ర శుద్ధ నవమి, ఉగాది చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి. కొన్ని నక్షత్రాన్ని అనుసరిస్తాయి, ఉదాహరణకు కార్తీక పౌర్ణమి కృత్తికతో కలిసే రోజు. సంక్రాంతి సూర్యుడు మకర రాశిలో ప్రవేశించే రోజు. తెలుగు చాంద్రమాన పంచాంగంలో నెల అమావాస్యతో ముగుస్తుంది.
పంచాంగాల మధ్య తేడా ఎందుకు
+
ఒక తిథి ఒక రోజు మధ్యాహ్నం మొదలై మరుసటి రోజు ముగియవచ్చు. ప్రతి పండుగకు ఏ రోజు లెక్క అనే నియమం ఉంది: సూర్యోదయ తిథి, మధ్యాహ్న తిథి లేదా అర్ధరాత్రి తిథి. ఊరూరికీ సూర్యోదయం మారడం వల్ల రెండు చోట్ల ఒకే పండుగ వేర్వేరు రోజుల్లో రావచ్చు. సిద్ధాంతులు దృక్ గణితం, సూర్య సిద్ధాంత గణితం మధ్య ఎంచుకునే తీరు కూడా ఒక రోజు తేడా తెస్తుంది.
నెలవారీ వ్రతాలు
+
పెద్ద పండుగలతో పాటు చాలా కుటుంబాలు క్రమం తప్పని ఆచరణలు చేస్తాయి: నెలకు రెండుసార్లు ఏకాదశి ఉపవాసం, త్రయోదశి సాయంత్రం ప్రదోషం, పౌర్ణమి తర్వాత సంకటహర చతుర్థి, మాస శివరాత్రి, పితృ తర్పణాల అమావాస్య, సత్యనారాయణ వ్రతపు పౌర్ణమి, శ్రావణ శుక్రవారం వరలక్ష్మి వ్రతం. మీ ఊరి సరైన సమయాలతో ఇవి జాబితాలో ఉంటాయి.
ప్రాంతీయ పండుగలు
+
ఒకే ఖగోళ సంఘటనను భారతదేశం ఎన్నో పేర్లతో జరుపుకుంటుంది. చైత్ర శుద్ధ పాడ్యమి నాడు తెలుగు, కన్నడ ప్రాంతాల్లో ఉగాది, మహారాష్ట్రలో గుడి పడ్వా. సౌర నూతన సంవత్సరం నాడు తమిళనాడులో పుత్తాండు, కేరళలో విషు, పంజాబ్‌లో బైసాఖి, బెంగాల్‌లో పొయిలా బొయిశాఖ్. మకర సంక్రాంతి చుట్టూ మూడు రోజుల భోగి, సంక్రాంతి, కనుమ; పొంగల్, లోహ్రీ, ఉత్తరాయణ్, బిహు. తెలంగాణలో బతుకమ్మ, బోనాలు ప్రత్యేకం.
జాబితాను వాడుకోవడం
+
సరైన తేదీలు, సమయాల కోసం మీ ఊరిని ఎంచుకోండి. ఒక పండుగను తాకితే దాని కథ, సాధారణ విధులు, పూజకు శుభ సమయం కనిపిస్తాయి. పండుగను మీ దినదర్శినిలో చేర్చుకుంటే ముందు రోజు గుర్తుచేస్తాం.
వెలుగు, చంద్రుడు, ఋతువులు
+
మన పండుగలు ఆకాశపు లయతో అల్లుకున్నవని సంప్రదాయం. ఉగాది పచ్చడిలోని ఆరు రుచులు రాబోయే ఏడాది అనుభవాలన్నిటినీ సమభావంతో స్వీకరించమని చెబుతాయి. కార్తీక మాసంలో నదుల్లో వదిలే దీపాలు చీకటిని గెలిచే వెలుగుకు నమస్కారం. చంద్రుడు పెరిగి తరిగే చక్రంలో సముద్రం పోటెత్తినట్టే మనసు, ప్రాణం కూడా అలలు తేలుతాయని ఋషులు చెప్పారు; అందుకే ఏకాదశి ఉపవాసం, పౌర్ణమి స్నానం. బతుకమ్మ పూల గోపురం వర్షఋతువు ముగింపుకు ప్రకృతికి చెప్పే కృతజ్ఞత.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
దీపావళి ప్రతి ఏడాది వేరే తేదీన ఎందుకు వస్తుంది?+
దీపావళి చాంద్రమానాన్ని అనుసరిస్తుంది. చాంద్ర సంవత్సరం సౌర సంవత్సరం కంటే దాదాపు పదకొండు రోజులు తక్కువ, అందుకే ఇంగ్లీషు తేదీ కదులుతుంది.
రెండు దినదర్శినులు వేర్వేరు తేదీలు ఎందుకు చూపిస్తాయి?+
అవి వేరే ఊరు, వేరే సూర్యోదయ నియమం లేదా వేరే మాస పద్ధతిని వాడుతుండవచ్చు.
తేదీలు నా ఊరికేనా?+
అవును, ఊరిని ఎంచుకున్న తర్వాత. లేకపోతే ముందే నిర్ణయించిన ప్రదేశం వాడతాం.
అమాంతం, పూర్ణిమాంతం అంటే ఏమిటి?+
అమాంత మాసం అమావాస్యతో ముగుస్తుంది; తెలుగు నేల సహా దక్షిణ, పశ్చిమ భారతంలో వాడుక. పూర్ణిమాంత మాసం పౌర్ణమితో ముగుస్తుంది; ఉత్తర భారతంలో వాడుక.
ఏకాదశి ఎప్పుడు?+
ప్రతి పక్షంలో పదకొండో తిథి. ఉపవాసానికి సూర్యోదయ తిథి లెక్క.
సంక్రాంతి ఎప్పుడూ జనవరి 14 లేదా 15నేనా?+
అవును, సూర్యుడు మకర రాశిలోకి ప్రవేశించే రోజు అది; జనవరి 14 లేదా 15న వస్తుంది.
ఓణం తేదీ ఎలా నిర్ణయిస్తారు?+
మలయాళ మాసం చింగంలో తిరువోణం నక్షత్రం రోజున.
గుర్తుచేసే సూచన వస్తుందా?+
అవును. పండుగను దినదర్శినిలో చేర్చండి.
ముహూర్త సమయాలు కూడా ఉన్నాయా?+
అవును. ముఖ్య పండుగలకు పూజకు శుభ సమయం చూపిస్తాం.
జైన, సిక్కు, బౌద్ధ పండుగలు ఉన్నాయా?+
మహావీర జయంతి, గురునానక్ జయంతి, బుద్ధ పూర్ణిమ వంటి ముఖ్యమైనవి ఉన్నాయి.