विषयं गच्छतु

राशौ ग्रहः

कुम्भराशौ केतुः

केतोः वैराग्यम् अन्तर्दृष्टिः च यस्यां राशौ स्थितः तस्याः स्वभावं गृह्णाति। कुम्भः शनेः स्थिरा वायुराशिः, चिन्तनशीलतया मानवतया स्वातन्त्र्येण च युक्तः।

ग्रहः
केतुः
राशिः
कुम्भ
राशीशः
शनिः
तत्त्वम्
वायुः
स्वभावः
स्थिरराशिः

स्वग्रहस्थितिं निःशुल्कं पश्यतु

कुम्भराशौ केतुः: फलम्

केतोः वैराग्यम् अन्तर्दृष्टिः च यस्यां राशौ स्थितः तस्याः स्वभावं गृह्णाति। कुम्भः शनेः स्थिरा वायुराशिः, चिन्तनशीलतया मानवतया स्वातन्त्र्येण च युक्तः। अत्र ग्रहः समराशौ स्थितः, न साहाय्यं न बाधा, अतः भावः दृष्टयः च अधिकं निर्णयन्ति।

कुम्भराशेः स्वभावः

कुम्भराशिः वायुःतत्त्वस्य स्थिरस्वभावस्य च, अधिपः शनिः। अत्र स्थितः केतुः तस्य तत्त्वस्य प्रकृतिम् अधिपस्य प्राथम्यानि च स्वीकरोति।

केतुः वायुःतत्त्वं च

वायुतत्त्वराशयः प्राणस्य वाचः चिन्तनस्य च गृहाणि। अत्र ग्रहः संवादेन सम्बन्धैः नवविचारैः च कार्यं करोति। केतुः अस्य तत्त्वस्य विषयेषु सहजं कौशलं वैराग्यं च ददाति।

कुम्भराशिः केतुः इत्यस्य गतिं कथं रचयति

कुम्भराशिः स्थिरराशिः। सम्प्रदायः स्थिरराशीन् धैर्येण निष्ठया स्थायिवस्तुभिः च योजयति। अत्र केतुः वृतं मार्गं न त्यजति। फलं शनैः आगच्छति किन्तु तिष्ठति।

शनिः इत्यस्य स्वरेण केतुः

राहुकेतू छायाग्रहौ; पराशरस्य मुख्यपद्धतौ तयोः स्वराशिः नास्ति। छायाग्रहः यस्मिन् राशौ तिष्ठति तस्य अधिपः इव आचरति इति सम्प्रदायः, अतः कुम्भराशौ केतुः शनिः इत्यस्य स्वरेण वदति। भवतः जातके शनिः कुत्र कियत् बलवान् च इति पश्यतु।

राशिद्वारा ग्रहस्य पठनम्

ग्रहः स्वकारकत्वानि कया रीत्या प्रकाशयति इति राशिः वदति। यस्मिन् भावे सः तिष्ठति, जीवनस्य कस्मिन् क्षेत्रे सा रीतिः दृश्यते इति सः भावः वदति। दृष्टयः युतयः च तेन सह कः कार्यं करोति इति दर्शयन्ति। एषु पृष्ठेषु लाहिरी अयनांशेन सह निरयनराशिचक्रं प्रयुक्तम्।

लग्नं फलं कथं परिवर्तयति

एका एव ग्रहस्थितिः प्रत्येकलग्नाय भिन्ने भावे पतति। अस्य पृष्ठस्य सारणी द्वादशलग्नेभ्यः तं भावं संक्षिप्तफलं च दर्शयति। सम्पूर्णचित्राय जन्मविवरणं दत्त्वा जातकं रचयतु।

प्रत्येकलग्नाय कुम्भराशौ केतुः
लग्नम्भावःफलम्
मेषः11 भावःएकादशे भावे केतुः लाभः, मित्राणि, आशाः इति विषयेषु निर्लिप्ततां अन्तर्दृष्टिं च आनयति।
वृषभः10 भावःदशमे भावे केतुः वृत्तिः, यशः, कर्म इति विषयेषु निर्लिप्ततां अन्तर्दृष्टिं च आनयति।
मिथुनम्9 भावःनवमे भावे केतुः भाग्यं, धर्मः, गुरवः इति विषयेषु निर्लिप्ततां अन्तर्दृष्टिं च आनयति।
कर्कटः8 भावःअष्टमे भावे केतुः आयुः, रहस्यानि, परिवर्तनम् इति विषयेषु निर्लिप्ततां अन्तर्दृष्टिं च आनयति।
सिंहः7 भावःसप्तमे भावे केतुः विवाहः, सहभागिता इति विषयेषु निर्लिप्ततां अन्तर्दृष्टिं च आनयति।
कन्या6 भावःषष्ठे भावे केतुः शत्रवः, रोगाः, सेवा इति विषयेषु निर्लिप्ततां अन्तर्दृष्टिं च आनयति।
तुला5 भावःपञ्चमे भावे केतुः सन्ततिः, विद्या, पूर्वपुण्यम् इति विषयेषु निर्लिप्ततां अन्तर्दृष्टिं च आनयति।
वृश्चिकः4 भावःचतुर्थे भावे केतुः गृहं, माता, सुखम् इति विषयेषु निर्लिप्ततां अन्तर्दृष्टिं च आनयति।
धनुः3 भावःतृतीये भावे केतुः शौर्यं, भ्रातरः, प्रयत्नः इति विषयेषु निर्लिप्ततां अन्तर्दृष्टिं च आनयति।
मकरः2 भावःद्वितीये भावे केतुः धनं, कुटुम्बं, वाक् इति विषयेषु निर्लिप्ततां अन्तर्दृष्टिं च आनयति।
कुम्भ1 भावःप्रथमे भावे केतुः व्यक्तित्वम्, आरोग्यम् इति विषयेषु निर्लिप्ततां अन्तर्दृष्टिं च आनयति।
मीनः12 भावःद्वादशे भावे केतुः व्ययः, मोक्षः, दूरयात्रा इति विषयेषु निर्लिप्ततां अन्तर्दृष्टिं च आनयति।

सामान्यप्रश्नाः

कुम्भराशौ केतुः इत्यस्य कः अर्थः?

केतुः इत्यस्य कारकत्वानि वायुःतत्त्वस्य स्थिरस्वभावस्य शनि-अधिपस्य कुम्भराशेः गुणैः सह मिलन्ति। भवतः लग्नानुसारं यस्मिन् भावे सः पतति, तत्र एते गुणाः दृश्यन्ते।

मम लग्नाय कुम्भराशिस्थः केतुः कस्मिन् भावे?

स्वलग्नराशितः कुम्भराशिपर्यन्तं गणयतु। अस्य पृष्ठस्य सारणी द्वादशलग्नेभ्यः भावं दर्शयति।

कुम्भराशेः अधिपः कः?

कुम्भराशेः अधिपः शनिः। केतुः शनिः इत्यनयोः मैत्री अयं राशिः मित्रक्षेत्रं समक्षेत्रं शत्रुक्षेत्रं वा इति निर्णयति।

कुम्भराशेः तत्त्वं स्वभावः च कः?

कुम्भराशिः वायुःतत्त्वस्य स्थिरस्वभावस्य च। तत्त्वं प्रकृतिं दर्शयति, स्वभावः परिवर्तनस्य स्वीकाररीतिम्।

कुम्भराशिस्थः केतुः विवाहं वृत्तिं च प्रभावयति वा?

भवतः जातके यान् भावान् सः शास्ति यस्मिन् च तिष्ठति, तैः एव। एका स्थितिः एकस्मै लग्नाय वृत्तिम्, अन्यस्मै कुटुम्बं प्रकाशयति।

इदं पाश्चात्यज्योतिषसमं वा?

न। अत्र निरयनराशिचक्रं प्रयुक्तं, यत् सायनचक्रात् प्रायः चतुर्विंशतिः अंशाः पृष्ठतः अस्ति। अतः बहूनां ग्रहाः अत्र एकराशिपूर्वं दृश्यन्ते।

मम जातके केतुः कुत्र इति कथं ज्ञायेत?

जन्मतिथिं, शुद्धसमयं, स्थानं च दत्त्वा निःशुल्कं जातकं रचयतु। प्रत्येकग्रहस्य राशिः, भावः, नक्षत्रं, बलं च तत्र दृश्यन्ते।

दुर्बलस्य केतुः इत्यस्य साम्प्रदायिकाः उपायाः के?

प्रार्थना, दानं, ग्रहवासरे उपवासः, मन्त्रजपः च साम्प्रदायिकाः आश्रयाः। रत्नधारणं तु सम्पूर्णजातकपरीक्षणानन्तरम् एव।

कुम्भराशिस्थस्य केतुः इत्यस्य फलं कदा स्पष्टं भवति?

सम्प्रदायानुसारं केतुः इत्यस्य महादशायाम् अन्तर्दशायां वा, शनिः इत्यस्य दशायां, गुरुशन्योः गोचरे कुम्भराशिं स्पृशति सति च।

शनिः केतुः इत्यस्य मित्रं वा?

पराशरः प्रत्येकग्रहस्य मित्राणि समान् शत्रून् च अवदत्। उपरितनः राशीशविभागः केतुः शनिः इत्यनयोः सम्बन्धं तस्य अर्थं च वदति।

कुम्भराशिस्थः केतुः चन्द्रराशितः अपि द्रष्टव्यः वा?

आम्। सम्प्रदाये लग्नात् इव चन्द्रलग्नात् अपि फलं दृश्यते। स्वचन्द्रराशितः कुम्भराशिपर्यन्तं गणयतु।