ગુજરાતના અનેક પરિવારોમાં બાળકનું નામ જન્મ સમયે ચંદ્રના નક્ષત્ર અને ચરણ સાથે જોડાયેલા અક્ષરથી શરૂ થાય છે. આ સાધન જન્મની વિગતો પરથી એ પ્રથમ અક્ષર શોધે છે અને તેનાથી શરૂ થતાં નામ સૂચવે છે, દરેક નામનો અર્થ, તેની પાછળના દેવતા કે ગુણ અને અંકશાસ્ત્રીય મૂલ્ય સાથે. પરંપરા કહે છે કે જીવનભર બોલાતો નામનો નાદ બાળકને તેના નક્ષત્રના તેજ સાથે જોડી રાખે છે.
રાશિ અક્ષર
+
સત્તાવીસ નક્ષત્રોમાંથી દરેકના ચાર ચરણ છે, અને દરેક ચરણનો એક અક્ષર છે, જેને નામાક્ષર કહે છે. અશ્વિનીના ચુ, ચે, ચો, લા; રોહિણીના ઓ, વા, વિ, વુ; ઉત્તરા ફાલ્ગુનીના ટે, ટો, પા, પી. રોહિણીના ત્રીજા ચરણમાં જન્મેલા બાળકનું નામ પરંપરા પ્રમાણે વિ થી શરૂ થાય, જેમ કે વિક્રમ, વિષ્ણુ કે વિદ્યા. જન્મના ચોક્કસ સમય પરથી આ સાધન ચરણ શોધે છે.
છઠ્ઠી અને ફોઈનું નામ
+
ગુજરાતમાં છઠ્ઠા દિવસે છઠ્ઠીની રાત્રે વિધાતા બાળકના લેખ લખે છે એવી શ્રદ્ધા છે. નામકરણ ઘણી વાર બારમા દિવસે કે પંચાંગ જોઈને નક્કી કરેલા દિવસે થાય છે, અને ફોઈ, એટલે પિતાની બહેન, બાળકને ઝોળીમાં ઝુલાવીને ઓળી ઝોળી પીપળ પાન, ફોઈએ પાડ્યું નામ ગાઈને નામ પાડે છે. કુળદેવીને પ્રણામ કરીને નામ જાહેર થાય છે.
નક્ષત્ર અક્ષરથી આગળ
+
અનેક પરિવારો કુળદેવી, દાદા કે દાદીનું નામ, નામનો અર્થ અને તે ગુજરાતીમાં કેવું લાગે છે તેનો પણ વિચાર કરે છે. કેટલાક પરિવારો ધાર્મિક વિધિ માટે રાશિનું ઔપચારિક નામ રાખે છે અને રોજના ઉપયોગ માટે જુદું હુલામણું નામ. સૂચવેલાં નામોમાં બંને રીતનું માન રખાયું છે.
અંકશાસ્ત્ર અને સંતુલન
+
દરેક સૂચવેલા નામનો ખાલ્ડિયન અંક દેખાય છે. અંકશાસ્ત્ર માનતા પરિવારો નામાંક જન્માંક, એટલે મહિનાની તારીખ, સાથે મેળ ખાતો શોધે છે. મેળ ખાતાં નામ આ સાધન ચિહ્નિત કરે છે, બીજાં નામ બાકાત રાખતું નથી.
અનેક ભાષામાં અર્થ
+
નામ તેમના સંસ્કૃત કે તમિળ મૂળ અને અર્થ સાથે, તમે પસંદ કરેલી લિપિમાં જોડણી સાથે આપ્યાં છે, જેથી દાદા-દાદી અને જન્મના દાખલામાં એક જ નામ રહે.
સમજીને પસંદગી
+
ત્રણ-ચાર નામ પસંદ કરો, અટક સાથે મોટેથી બોલી જુઓ, અને ઘરમાં બોલાતી દરેક ભાષામાં અર્થ તપાસો. નામ જીવનભર સાથે રહે છે, એટલે ઉતાવળ વગર શાંતિથી ચર્ચા કરવાની સલાહ પરંપરા આપે છે.
નક્ષત્ર પ્રમાણે નામ શોધો
જન્મની વિગતો ભરો. તારીખ, ચોક્કસ સમય અને સ્થળ.
અક્ષર જુઓ. નક્ષત્ર, ચરણ અને અક્ષર દેખાય છે.
યાદી બનાવો. અર્થ, દેવતા અને ભાષા પ્રમાણે ગાળો, પછી ગમતાં નામ સાચવો.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
નામાક્ષર એટલે શું?+
નામનો પ્રથમ અક્ષર, જન્મ સમયે ચંદ્રના નક્ષત્ર ચરણ પરથી નક્કી થતો.
જન્મનો ચોક્કસ સમય જોઈએ?+
હા. ચરણ આશરે દર છ કલાકે બદલાય છે, અને તેની સાથે અક્ષર પણ.
નામકરણ ક્યારે થાય છે?+
સામાન્ય રીતે બારમા દિવસે, કે પંચાંગના શુભ દિવસે.
નામ બીજા અક્ષરથી શરૂ થઈ શકે?+
હા. ઘણા પરિવારો રાશિનું નામ ફક્ત પૂજા માટે વાપરે છે અને રોજનું નામ જુદું રાખે છે.
તમિળ નામ છે?+
હા, સંસ્કૃત નામો સાથે શુદ્ધ તમિળ નામ પણ.
અંકશાસ્ત્ર જરૂરી છે?+
તે વૈકલ્પિક છે. જન્માંક સાથે મેળ ખાતાં નામ ચિહ્નિત થાય છે.
બાળક નક્ષત્ર બદલાવાના સમયે જન્મ્યું હોય તો?+
સાધન બંને નક્ષત્ર તેમના સમય સાથે બતાવે છે, જેથી દવાખાનાની નોંધ સાથે ચકાસી શકાય.
આધુનિક નામ સૂચવાય છે?+
હા. પરંપરાગત મૂળવાળાં ટૂંકાં આધુનિક નામ પણ છે.
અર્થ પ્રમાણે ગાળી શકાય?+
હા. હિંમત, જ્ઞાન કે પ્રકાશ જેવા ગુણ પ્રમાણે ગાળો.
દેવતા પ્રમાણે ગાળી શકાય?+
હા. શ્રીકૃષ્ણ, શિવ, અંબા, ગણપતિ અને અન્ય દેવતાઓ સાથે જોડાયેલાં નામ પસંદ કરી શકાય.
નામ દીકરાનું છે કે દીકરીનું તે દેખાય?+
હા, અને કોઈ પણ બાળકને શોભે એવાં નામ અલગ ચિહ્નિત છે.
પસંદગીની યાદી સાચવી શકાય?+
હા. નામ સાચવો અને પરિવાર સાથે વહેંચો.
ફોઈ નામ કેમ પાડે છે?+
ગુજરાતી પરંપરામાં બાળકનું નામ પાડવાનો લહાવો પિતાની બહેનને મળે છે, ઝોળીના ગીત સાથે.
મને ગમતું નામ તપાસી શકાય?+
હા. તે લખો અને તેનો અર્થ, અંક અને નક્ષત્ર અક્ષર સાથે મેળ જુઓ.