ਅੱਜ ਦੀ ਜੰਤਰੀ
ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਅੱਜ ਦੀ ਜੰਤਰੀ
ਜੰਤਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਦਾ ਪੰਚਾਂਗ ਹੈ। ਹਰ ਦਿਨ ਲਈ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪੰਜ ਅੰਗ, ਤਿਥ, ਵਾਰ, ਨਛੱਤਰ, ਯੋਗ ਅਤੇ ਕਰਣ, ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਛਿਪਣ ਦਾ ਵੇਲਾ, ਰਾਹੂ ਕਾਲ, ਯਮਗੰਡ, ਗੁਲਿਕ ਕਾਲ ਅਤੇ ਅਭਿਜੀਤ ਮਹੂਰਤ ਵਰਗੇ ਸ਼ੁਭ ਵੇਲੇ। ਆਪਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਦੀ ਜੰਤਰੀ ਵੇਖੋ।
ਪੰਜ ਅੰਗ
+
ਪੰਚ ਦਾ ਅਰਥ ਪੰਜ ਅਤੇ ਅੰਗ ਦਾ ਅਰਥ ਹਿੱਸਾ। ਤਿਥ ਚੰਦ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਕੋਣ ਤੋਂ ਬਣਦੀ ਹੈ; ਇੱਕ ਚੰਦ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਤੀਹ ਤਿਥਾਂ। ਵਾਰ ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਕੋਈ ਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਨਛੱਤਰ ਉਹ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਚੰਦ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਯੋਗ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂਤਰਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਤੋਂ ਬਣਦੇ ਸਤਾਈ ਮੇਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਕਰਣ ਤਿਥ ਦਾ ਅੱਧ ਹੈ। ਪੰਜੇ ਮਿਲ ਕੇ ਦਿਨ ਦਾ ਮਿਜ਼ਾਜ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਵਡੇਰੇ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਓਵੇਂ ਹੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰਸ ਅਤੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵੀ ਤਿਥ ਨਾਲ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਸੇ ਲਈ ਵਰਤ, ਸੰਗਰਾਂਦ ਦਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਮੱਸਿਆ ਦਾ ਦਾਨ ਜੰਤਰੀ ਵੇਖ ਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਜੰਤਰੀ ਥਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਉਂ
+
ਹਿੰਦੂ ਦਿਨ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨਹੀਂ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ ਥਾਂ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਤਿਥ ਜਾਂ ਨਛੱਤਰ ਦਿਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਕੋ ਤਰੀਕ ਦੀ ਜੰਤਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਬਠਿੰਡੇ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਟੋਰਾਂਟੋ ਜਾਂ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਲਈ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਈ ਗਿਣਦੇ ਹਾਂ।
ਰਾਹੂ ਕਾਲ, ਯਮਗੰਡ ਅਤੇ ਗੁਲਿਕ
+
ਦਿਨ ਦੇ ਚਾਨਣ ਨੂੰ ਅੱਠ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਵਾਰ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਰਾਹੂ ਕਾਲ ਹੈ, ਜੋ ਨਵਾਂ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ; ਹੋਰ ਹਿੱਸੇ ਯਮਗੰਡ ਅਤੇ ਗੁਲਿਕ ਕਾਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੇਲੇ ਹਰ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਬਦਲਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ, ਕਾਗ਼ਜ਼ਾਂ ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਜਾਂ ਰਸਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹਨ।
ਦਿਨ ਦੇ ਚੰਗੇ ਵੇਲੇ
+
ਅਭਿਜੀਤ ਮਹੂਰਤ, ਸਥਾਨਕ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ, ਬਹੁਤੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਰੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ। ਜੰਤਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਵੀ ਵਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਬ੍ਰਹਮ ਮਹੂਰਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ ਅਤੇ ਪਾਠ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੱਚਾ ਵੇਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਚੌਘੜੀਆ ਅਤੇ ਹਰ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਹੋਰਾ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਪੰਚਾਂਗ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ
+
ਜੰਤਰੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਗਣਿਤ ਰੀਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣਦੀਆਂ ਹਨ। ਦ੍ਰਿਕ ਪੰਚਾਂਗ ਅੱਜ ਦੀ ਖਗੋਲੀ ਸਥਿਤੀ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਵਾਕਯ ਪੰਚਾਂਗ, ਜੋ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਲੋਕਾਂ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮਹੀਨਾ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਤੇ ਮੁੱਕਦਾ ਹੈ (ਪੂਰਣਿਮਾਂਤ), ਜਦਕਿ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਮੱਸਿਆ ਤੇ (ਅਮਾਂਤ)। ਸੂਰਜੀ ਮਹੀਨੇ ਸੰਗਰਾਂਦ ਨਾਲ ਬਦਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਿਸਾਖੀ ਇਸੇ ਲਈ ਲਗਭਗ ਹਰ ਸਾਲ ਤੇਰਾਂ ਚੌਦਾਂ ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਰੀਤ ਚੁਣੋ ਤਾਂ ਜੋ ਦਿਨ ਤਿਉਹਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਕੈਲੰਡਰ ਨਾਲ ਮਿਲਣ।
ਅੱਜ ਦੀ ਜੰਤਰੀ ਪੜ੍ਹੋ
- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ. ਆਪਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਲੱਭੋ ਤਾਂ ਜੋ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਵੇਲੇ ਸਥਾਨਕ ਹੋਣ।
- ਪੰਜ ਅੰਗ ਵੇਖੋ. ਤਿਥ, ਨਛੱਤਰ, ਯੋਗ ਅਤੇ ਕਰਣ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਮੁੱਕਣ ਦਾ ਵੇਲਾ ਨੋਟ ਕਰੋ।
- ਔਖੇ ਵੇਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚੋ. ਰਾਹੂ ਕਾਲ, ਯਮਗੰਡ ਅਤੇ ਗੁਲਿਕ ਕਾਲ ਨੋਟ ਕਰੋ।
- ਚੰਗਾ ਵੇਲਾ ਚੁਣੋ. ਅਹਿਮ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲਈ ਅਭਿਜੀਤ ਮਹੂਰਤ ਜਾਂ ਚੰਗਾ ਚੌਘੜੀਆ ਲਓ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਤਿਥ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?+
ਚੰਦ ਦਾ ਦਿਨ: ਜਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਬਾਰਾਂ ਅੰਸ਼ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਸੁਦੀ (ਚਾਨਣਾ ਪੱਖ) ਵਿੱਚ ਪੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਵਦੀ (ਹਨੇਰਾ ਪੱਖ) ਵਿੱਚ ਪੰਦਰਾਂ ਤਿਥਾਂ।
ਅੱਜ ਰਾਹੂ ਕਾਲ ਕਦੋਂ ਹੈ?+
ਰਾਹੂ ਕਾਲ ਲਗਭਗ ਡੇਢ ਘੰਟੇ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਰ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਛਿਪਣ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਅੱਜ ਦਾ ਵੇਲਾ ਪੰਨੇ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੈ।
ਕੀ ਰਾਹੂ ਕਾਲ ਹਰ ਥਾਂ ਇੱਕੋ ਹੈ?+
ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਥਾਨਕ ਸੂਰਜ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਖ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਦਿਨ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਦਲਦਾ ਹੈ।
ਜੰਤਰੀ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?+
ਹਿੰਦੂ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਜੋ ਤਿਥ ਅਤੇ ਨਛੱਤਰ ਹੋਣ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਭਿਜੀਤ ਮਹੂਰਤ ਕੀ ਹੈ?+
ਸਥਾਨਕ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਲਗਭਗ ਅਠਤਾਲੀ ਮਿੰਟਾਂ ਦਾ ਵੇਲਾ, ਬਹੁਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲਈ ਸ਼ੁਭ।
ਦ੍ਰਿਕ ਅਤੇ ਵਾਕਯ ਪੰਚਾਂਗ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ?+
ਦ੍ਰਿਕ ਅੱਜ ਦਾ ਖਗੋਲੀ ਗਣਿਤ ਵਰਤਦਾ ਹੈ; ਵਾਕਯ ਪੁਰਾਣੇ ਸੂਤਰ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਜੰਤਰੀਆਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਦ੍ਰਿਕ ਮੁਤਾਬਕ ਹਨ।
ਪੂਰਣਿਮਾਂਤ ਅਤੇ ਅਮਾਂਤ ਮਹੀਨੇ ਕੀ ਹਨ?+
ਪੂਰਣਿਮਾਂਤ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਮਹੀਨਾ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਤੇ ਮੁੱਕਦਾ ਹੈ। ਅਮਾਂਤ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਮੱਸਿਆ ਤੇ।
ਯਮਗੰਡ ਕੀ ਹੈ?+
ਦਿਨ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਹਿੱਸਾ ਜੋ ਨਵੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਰਾਹੂ ਕਾਲ ਵਾਂਗ ਇਸ ਦਾ ਵੇਲਾ ਵਾਰ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।
ਚੌਘੜੀਆ ਕੀ ਹੈ?+
ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅੱਠ ਅੱਠ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣਾ, ਹਰ ਹਿੱਸਾ ਚੰਗਾ, ਮੱਧਮ ਜਾਂ ਮਾੜਾ। ਛੇਤੀ ਮਹੂਰਤ ਲਈ ਵਪਾਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਹੋਰ ਤਰੀਕ ਦੀ ਜੰਤਰੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?+
ਹਾਂ। ਤਰੀਕ ਚੋਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਦਿਨ ਵੇਖੋ, ਜਾਂ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਕੈਲੰਡਰ ਖੋਲ੍ਹੋ।
ਕਿਹੜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣਾਂ?+
ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਹੋ, ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਕਾਰਜ ਹੋਣਾ ਹੈ।
ਕੀ ਜੰਤਰੀ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ?+
ਹਾਂ। ਉਸ ਦਿਨ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ, ਵਰਤ, ਸੰਗਰਾਂਦ, ਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਵਿਖਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਪੰਨੇ ਤੇ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਹਨ।