ಆಯುರ್ವೇದದ ದಿನಚರ್ಯೆ ದಿನವನ್ನು ಸೂರ್ಯೋದಯ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಸುತ್ತ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನಚರಿ ನಿಮ್ಮ ಊರಿನ ಸಮಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಾರದ ಅಧಿಪತಿ ಗ್ರಹವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಏಳುವುದು, ಉಪಾಸನೆ, ಕೆಲಸ, ಊಟ, ವ್ಯಾಯಾಮ ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೆ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಮುಹೂರ್ತ

ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಹಿಂದಿನ ಒಂದೂವರೆ ಗಂಟೆ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಮುಹೂರ್ತ; ಧ್ಯಾನ, ಅಧ್ಯಯನ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ನಿಮ್ಮ ಊರಿಗೆ ಅದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಸಮಯ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಘಳಿಗೆ, ಅಂದರೆ ತೊಂಬತ್ತಾರು ನಿಮಿಷ ಮೊದಲು.

ಬೆಳಗು

ಎದ್ದ ನಂತರ ಹಲ್ಲು ಮತ್ತು ನಾಲಿಗೆ ಶುದ್ಧಿ, ಉಗುರುಬೆಚ್ಚನೆಯ ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದು, ಸ್ವಲ್ಪ ನಡಿಗೆ ಅಥವಾ ಉದಯ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಮುನ್ನ ಸ್ನಾನ ಎಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ನೀರು ಅರ್ಪಿಸುವ ಅರ್ಘ್ಯ ಪ್ರತಿದಿನದ ಸರಳ ಉಪಾಸನೆ.

ಮಧ್ಯಾಹ್ನ

ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿ ಅತ್ಯಂತ ಬಲವಾಗಿರುವ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಊಟ ಉತ್ತಮ. ಸ್ಥಳೀಯ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಸುತ್ತಲಿನ ಅಭಿಜಿತ್ ಮುಹೂರ್ತವೂ ಮುಖ್ಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಮಯ.

ಮಧ್ಯಾಹ್ನೋತ್ತರ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ

ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನಂತರದ ಹೊತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ. ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದಲ್ಲಿ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ನಿಲ್ಲಿ, ನಂತರ ಸಂಜೆಯನ್ನು ಹಗುರವಾಗಿ ಶಾಂತವಾಗಿ ಇಡಿ.

ವಾರದ ಪ್ರಕಾರ

ಪ್ರತಿ ವಾರಕ್ಕೂ ಒಬ್ಬ ಅಧಿಪತಿ ಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಒಂದು ಬಣ್ಣ. ಭಾನುವಾರ ಸೂರ್ಯನದು, ಆದಿತ್ಯ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಕೇಸರಿಗೆ; ಸೋಮವಾರ ಚಂದ್ರನದು, ಶಿವಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಬಿಳಿಗೆ; ಮಂಗಳವಾರ ಕುಜನದು, ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಅಥವಾ ಹನುಮಂತ ಮತ್ತು ಕೆಂಪಿಗೆ; ಬುಧವಾರ ಬುಧನದು, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಹಸಿರಿಗೆ; ಗುರುವಾರ ಗುರುವಿನದು, ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಹಳದಿಗೆ; ಶುಕ್ರವಾರ ಶುಕ್ರನದು, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ತಿಳಿಗೆಂಪಿಗೆ; ಶನಿವಾರ ಶನಿಯದು, ಹನುಮಂತ ಅಥವಾ ಶನೈಶ್ಚರ ಮತ್ತು ಕಡುನೀಲಿಗೆ.

ಋತುವಿನ ಪ್ರಕಾರ

ದಿನಚರಿ ಋತುವಿನೊಂದಿಗೆ ಮೆಲ್ಲನೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ: ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಗುರ ಊಟ ಮತ್ತು ಬೇಗನೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಬಿಸಿ ಊಟ ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆ ಅಭ್ಯಂಗ.

ಸರಳವಾಗಿಡಿ

ಎರಡು ಅಭ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ: ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಏಳುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಜೆಯ ದೀಪ. ಅವು ಸಹಜವಾದಂತೆ ಇತರವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ.

ದಿನವಿಡೀ ದೋಷಗಳು

ಆಯುರ್ವೇದ ದಿನವನ್ನು ದೋಷಗಳಿಂದ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸುಮಾರು ಆರರಿಂದ ಹತ್ತರವರೆಗೆ ಕಫ ಬಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಚಲನೆ ಭಾರವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹತ್ತರಿಂದ ಎರಡರವರೆಗೆ ಪಿತ್ತ ಏರುತ್ತದೆ; ಅದಕ್ಕೇ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಜೀರ್ಣ ಉತ್ತಮ. ಎರಡರಿಂದ ಆರರವರೆಗೆ ವಾತ ಮುಂದಿರುತ್ತದೆ; ಸೃಜನಶೀಲ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಹೊತ್ತು. ರಾತ್ರಿಯೂ ಇದೇ ಚಕ್ರ: ಸಂಜೆ ಆರರಿಂದ ಹತ್ತರವರೆಗೆ ಕಫ, ಆದ್ದರಿಂದ ಹತ್ತರ ಮುನ್ನ ನಿದ್ರಿಸುವುದು ಸುಲಭ; ಹತ್ತರಿಂದ ಎರಡರವರೆಗೆ ಪಿತ್ತ, ದೇಹ ಜೀರ್ಣಿಸಿ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಹೊತ್ತು; ಎರಡರಿಂದ ಆರರವರೆಗೆ ವಾತ, ಅದಕ್ಕೇ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಏಳುವುದು ಹಗುರ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟ.

ವಾರದ ಉಪವಾಸಗಳು

ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ತಾವು ಗೌರವಿಸಲು ಬಯಸುವ ಗ್ರಹದ ವಾರದಂದು ಉಪವಾಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ: ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಶಿವನಿಗೆ ಸೋಮವಾರ, ಗುರುವಿಗೆ ಗುರುವಾರ, ಶನಿಗೆ ಶನಿವಾರ. ನೀವು ಒಂದು ದಿನ ಆರಿಸಿದರೆ ದಿನಚರಿ ಅದನ್ನು ಉಪವಾಸದ ದಿನವೆಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ದಿನಚರಿಯ ಹಿರಿಮೆ

ಕ್ರಮಬದ್ಧ ದಿನವೇ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಬದುಕಿನ ಅಡಿಪಾಯ ಎಂದು ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಎದ್ದು, ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ನಮಿಸಿ, ಕರ್ತವ್ಯ ಮಾಡಿ, ಸಂಜೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವ ಬದುಕಿಗೆ ಗ್ರಹಗಳ ಅನುಗ್ರಹ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ. ವಾರದ ದೇವರನ್ನು ನೆನೆದು ಆ ಬಣ್ಣ ತೊಡುವುದು ಆ ಗ್ರಹವನ್ನು ಸಂತೋಷಗೊಳಿಸಿ ದಿನವಿಡೀ ಶುಭ ಫಲ ಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಚಿಕ್ಕ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ನಿರಂತರತೆಯೇ ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆಯಾಗಿ ಅರಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅಜ್ಜಿಯರ ಪಾಠ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ದಿನಚರ್ಯೆ ಎಂದರೇನು?

ಆಯುರ್ವೇದದ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನಕ್ರಮ.

ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಮುಹೂರ್ತ ಎಂದರೇನು?

ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಹಿಂದಿನ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಘಳಿಗೆಯ ಹೊತ್ತು.

ಸಮಯಗಳು ನನ್ನ ಊರನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆಯೇ?

ಹೌದು, ನಿಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಸೂರ್ಯೋದಯ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ, ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದಿಂದ.

ಅರ್ಘ್ಯ ಎಂದರೇನು?

ಉದಯ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ನೀರು ಅರ್ಪಿಸುವುದು.

ಮುಖ್ಯ ಊಟ ಯಾವಾಗ?

ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಸುಮಾರಿಗೆ.

ಇಂದು ಯಾವ ಬಣ್ಣ ಹೊಂದುತ್ತದೆ?

ವಾರದ ಅಧಿಪತಿ ಗ್ರಹದ ಬಣ್ಣ, ಪುಟದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರ ಕಡ್ಡಾಯವೇ?

ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ನಡಿಗೆಯೂ ಸಾಕು.

ಋತುವಿನೊಂದಿಗೆ ದಿನಚರಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ?

ಹೌದು, ಋತುವಿನೊಂದಿಗೆ ಮೆಲ್ಲನೆ.

ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಬಹುದೇ?

ಹೌದು. ಬೇಗ ಏಳುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ದೀಪದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ.

ನನ್ನ ಜಾತಕ ಬೇಕೇ?

ಬೇಡ. ಅದಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮ ದಶಾ ಗ್ರಹದ ಉಪಾಸನೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.

ನೆನಪೋಲೆಗಳನ್ನು ಇಡಬಹುದೇ?

ಹೌದು, ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಮುಹೂರ್ತ, ಸೂರ್ಯೋದಯ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ, ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಕ್ಕೆ.

ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥರಿಗೆ ಸೂಕ್ತವೇ?

ಹೌದು. ಪ್ರತಿ ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ಚಿಕ್ಕ ರೂಪವಿದೆ.

ಇದು ಯಾವ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಂದದ್ದು?

ಆಯುರ್ವೇದ ಮತ್ತು ಆಗಮ ಉಪಾಸನಾ ಪರಂಪರೆಯ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನ ನೀತಿಯಿಂದ.

ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಏಕೆ ಏಳಬೇಕು?

ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದ ವಾತ ಹೊತ್ತು ಹಗುರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಕೊಡುತ್ತದೆ; ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಅದನ್ನು ಮೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ಶನಿವಾರಕ್ಕೆ ಯಾವ ಉಪಾಸನೆ?

ಹನುಮಂತನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆ ದೀಪ, ಹಿರಿಯರು ಅಥವಾ ದುಡಿಯುವವರ ಸೇವೆ.