ਤਿਉਹਾਰ
ਸਾਲ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਮੁਤਾਬਕ
ਤਿਉਹਾਰ ਚੰਦਰ ਅਤੇ ਸੂਰਜੀ ਕੈਲੰਡਰ ਮੁਤਾਬਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਹਰ ਸਾਲ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪੰਨਾ ਵੱਡੇ ਤਿਉਹਾਰ ਅਤੇ ਮਹੀਨੇਵਾਰ ਵਰਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਰੀਕ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤਿਥ ਜਾਂ ਨਛੱਤਰ, ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਮੇਤ, ਤੁਹਾਡੀ ਥਾਂ ਲਈ ਗਿਣ ਕੇ।
ਤਰੀਕਾਂ ਕਿਵੇਂ ਤੈਅ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ
ਬਹੁਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਕਿਸੇ ਚੰਦਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਤਿਥ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਹਨ: ਦੀਵਾਲੀ ਕੱਤੇ ਦੀ ਮੱਸਿਆ ਨੂੰ, ਦੁਸਹਿਰਾ ਅੱਸੂ ਸੁਦੀ ਦਸਮੀ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੌਮੀ ਚੇਤ ਦੀ ਨੌਮੀ ਨੂੰ। ਕੁਝ ਸੂਰਜ ਮੁਤਾਬਕ ਹਨ: ਲੋਹੜੀ ਅਤੇ ਮਾਘੀ ਸੂਰਜ ਦੇ ਮਕਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਵਿਸਾਖੀ ਉਸ ਦੇ ਮੇਖ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਿਕ੍ਰਮੀ ਸੂਰਜੀ ਸਾਲ ਦਾ ਵਿਸਾਖ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕੈਲੰਡਰ ਚੇਤ ਤੋਂ ਸਾਲ ਗਿਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਗੁਰਪੁਰਬ ਪੱਕੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਕੱਤੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰੀਤ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਚੰਦ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਦੇ ਰਸ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਤੇ ਰੱਖੇ ਜਦੋਂ ਚਾਨਣ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਬਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਰੀਕ ਵੱਖ ਕਿਉਂ
ਤਿਥ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਮੁੱਕ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਨਿਯਮ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਦਿਨ ਗਿਣਿਆ ਜਾਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ, ਦੁਪਹਿਰ ਜਾਂ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਦੀ ਤਿਥ। ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਦਾ ਵੇਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਮੁਤਾਬਕ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦੋ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਇੱਕੋ ਤਿਉਹਾਰ ਵੱਖ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਤੇ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਪੂਰਨਿਮਾਂਤ ਮਹੀਨਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਮੱਸਿਆ ਤੇ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲਾ ਅਮਾਂਤ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਨੇਰੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹੀਨੇਵਾਰ ਵਰਤ ਅਤੇ ਦਿਹਾੜੇ
ਵੱਡੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਦਿਹਾੜੇ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ: ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ, ਤੇਰ੍ਹਵੀਂ ਤਿਥ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੋਸ਼, ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਕਟ ਚੌਥ, ਮਾਸਿਕ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ, ਪਿੱਤਰਾਂ ਲਈ ਮੱਸਿਆ, ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਤਿਆਨਾਰਾਇਣ ਪੂਜਾ, ਅਤੇ ਹਰ ਸੂਰਜੀ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੰਗਰਾਂਦ। ਇਹ ਸਭ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਖੇਤਰੀ ਤਿਉਹਾਰ
ਭਾਰਤ ਇੱਕੋ ਖਗੋਲੀ ਘਟਨਾ ਤੇ ਕਈ ਖੇਤਰੀ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਅਤੇ ਫ਼ਸਲੀ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਚੇਤ ਵਿੱਚ ਉਗਾਦੀ ਅਤੇ ਗੁੜੀ ਪੜਵਾ; ਸੂਰਜੀ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਤੇ ਵਿਸਾਖੀ, ਪੁਥਾਂਡੂ, ਵਿਸ਼ੂ ਅਤੇ ਪੋਹੇਲਾ ਬੋਸ਼ਾਖ; ਅਤੇ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲੋਹੜੀ, ਪੋਂਗਲ, ਉੱਤਰਾਇਣ ਅਤੇ ਬੀਹੂ। ਆਪਣਾ ਖੇਤਰ ਚੁਣੋ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਉਭਰ ਕੇ ਵਿਖਣ।
ਸੂਚੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
ਸਹੀ ਤਰੀਕਾਂ ਅਤੇ ਸਮਿਆਂ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ। ਕਿਸੇ ਤਿਉਹਾਰ ਤੇ ਦਬਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਕਥਾ, ਆਮ ਰਸਮਾਂ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ ਵੇਖੋ। ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਜੋੜੋ ਤਾਂ ਜੋ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਯਾਦ ਦਿਵਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ
ਦੀਵਾਲੀ ਹਰ ਸਾਲ ਵੱਖਰੀ ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਕਿਉਂ?+
ਦੀਵਾਲੀ ਚੰਦਰ ਕੈਲੰਡਰ ਮੁਤਾਬਕ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰਜੀ ਸਾਲ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ ਗਿਆਰਾਂ ਦਿਨ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਤਰੀਕ ਖਿਸਕਦੀ ਹੈ।
ਦੋ ਕੈਲੰਡਰ ਵੱਖ ਤਰੀਕਾਂ ਕਿਉਂ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ?+
ਉਹ ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਦੇ ਨਿਯਮ ਜਾਂ ਮਹੀਨਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਤਰੀਕਾਂ ਮੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਹਨ?+
ਹਾਂ, ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣਨ ਤੇ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੂਲ ਥਾਂ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਮਾਂਤ ਅਤੇ ਪੂਰਨਿਮਾਂਤ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫ਼ਰਕ?+
ਅਮਾਂਤ ਮਹੀਨਾ ਮੱਸਿਆ ਤੇ ਮੁੱਕਦਾ ਹੈ, ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ। ਪੂਰਨਿਮਾਂਤ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਤੇ ਮੁੱਕਦਾ ਹੈ, ਪੰਜਾਬ ਸਮੇਤ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ।
ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਕਦੋਂ ਹੈ?+
ਹਰ ਪੱਖ ਦੀ ਗਿਆਰ੍ਹਵੀਂ ਤਿਥ। ਵਰਤ ਦੇ ਨਿਯਮ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਦੀ ਤਿਥ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਲੋਹੜੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਹੈ?+
ਲੋਹੜੀ ਮਾਘੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਾਘੀ ਸੂਰਜ ਦੇ ਮਕਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਨਾਲ ਚੌਦਾਂ ਜਾਂ ਪੰਦਰਾਂ ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸਾਖੀ ਕਿਵੇਂ ਤੈਅ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?+
ਸੂਰਜ ਦੇ ਮੇਖ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਨਾਲ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਚੌਦਾਂ ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਊ ਸੁਨੇਹੇ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ?+
ਹਾਂ। ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਜੋੜੋ।
ਕੀ ਮਹੂਰਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ?+
ਹਾਂ। ਵੱਡੇ ਤਿਉਹਾਰ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਸਿੱਖ, ਜੈਨ ਅਤੇ ਬੋਧੀ ਦਿਹਾੜੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ?+
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ, ਮਹਾਂਵੀਰ ਜਯੰਤੀ ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਪੂਰਨਿਮਾ ਵਰਗੇ ਮੁੱਖ ਦਿਹਾੜੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਕੀ ਹੈ?+
ਤੇਰ੍ਹਵੀਂ ਤਿਥ, ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ।
ਸੰਕਟ ਚੌਥ ਕੀ ਹੈ?+
ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੌਥੀ ਤਿਥ, ਗਣੇਸ਼ ਲਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਵਰਤ ਚੰਦ ਚੜ੍ਹਨ ਤੇ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।